Uitgevouwen over de volle breedte boven een kingsize-bed hangt prominent de vlag van de FIFA. We zijn te gast in een riante suite op de zesde etage van Camino Real, in 1986 het meest luxueuze hotel van Mexico Stad. Hier resideert Harry Cavan tijdens het WK. Harry Cavan is een vriendelijke Noord-Ier, 70 jaar, een van de vice-voorzitters van de FIFA en voorzitter van zowel de scheidsrechterscommissie als de technische commissie.
De vlag boven zijn bed getuigt al van loyaliteit aan de voetbalorganisaties die hij dient. Harry Cavan wil ons graag ontvangen om afstand te nemen van de massale kritiek op diverse scheidsrechters. Ze verdienen meer respect, vindt hij. Omfloerst spreekt Cavan over het soms brute spel van onder meer Uruguay, Argentinië, Zuid-Korea en Italië. Omar Barras, de bondscoach van Uruguay, heeft de Franse scheidsrechter Joël Quiniou na de wedstrijd tegen Schotland zelfs een ’moordenaar’ genoemd.
Als een ware diplomaat reageert Harry Cavan daarop. ”Er wordt gezegd dat het schandalig is wat hier en daar tijdens dit toernooi gebeurt. Laat ik het in die gevallen liever oneervol noemen. Schandalig is een te zwaar beladen woord daarvoor.”
Beurshandel
Het is in 1986 vrij simpel om een afspraak te maken met een FIFA-bobo, die ook nog eens gastvrij toegang verleent tot zijn suite, zo groot als zowat een half strafschopgebied. Beveiliging is op het tijdelijke thuishonk van de wereldvoetbalunie nauwelijks zichtbaar. In dit prestigieuze hotel overheerst het kapitalisme van de voetbalindustrie. Beurshandel lijkt het wel. Bobo’s uit alle landen, sponsorvertegenwoordigers, clubbestuurders en voetbalmakelaars sluiten hier hun deals.
Nadrukkelijk aanwezig in Camino Real zijn de lobbyisten die ijveren voor de kandidatuur van Amsterdam voor de Olympische Spelen van 1992. Ze vinden het maar niks dat Johan Cruijff zich niet voor hun karretje wil laten spannen en liever vakantie viert dan in Mexico zieltjes proberen te winnen. Vier maanden later zal Amsterdam slechts vijf van de 85 IOC-stemmen krijgen en mag Cruijff gaan uitkijken naar Olympische Spelen in zijn eigen woonplaats Barcelona.
Tentenkampen
Binnen loopafstand van Camino Real ligt een parkeerplaats die een ander gezicht van Mexico Stad laat zien. In een van de talrijke tentenkampen, verspreid over de hele metropool, slikken de ontheemden hun verbittering weg. Op 19 september 1985 is de stad getroffen door een aardbeving. De schattingen over het aantal dodelijke slachtoffers variëren van 10.000 tot 35.000 Ruim 50.000 inwoners zijn dakloos geworden. De ‘damnificados’ worden ze genoemd.
De Mundial moet negen maanden later het mooie gezicht van Mexico uitdragen. In mei 1983 is het land aangewezen als vervanger van Colombia, dat in november 1982 de WK-organisatie heeft teruggegeven wegens financiële problemen. De aardbeving is voor Mexico geen aanleiding om zich terug te trekken. De regering wil dat het land zich bij het WK op zijn best zal tonen. In dat beeld past niet de ellende van de ’damnificiados’.
Op de parkeerplaats aan de Avenida Insurgentes staan 17 tenten bij elkaar, in totaal 126 mensen zijn hier neergestreken. Juan Mendoza, een 37-jarige leraar electronica, laat mij het leed van binnen bekijken. Op krap vijftien vierkante meter is net genoeg plaats voor een berg kleren, twee britsen en een kookhoekje. Vijf kinderen en hun ouders moeten zich hier behelpen. “Naar ons kijkt niemand om”, klaagt Juan Mendoza. ,,De overheid wil met het WK laten zien dat Mexico leeft, maar het is een grote show waarmee de stad de ellende wil camoufleren.”
‘Wave’
De krottenopeenhopingen, noodwoningen en tentenkampen in de hoofdstad van Mexico vormen een treurig contrast tot de beelden vanuit de stadions waar de ‘wave’ vrolijkheid uitstraalt. Ronald Dickins wijst daar graag op. Dickins is een joviale Mexicaan met een vader van Engelse komaf, die als directeur public relations van de WK-organisatie de hele dag door zijn boodschap vertolkt in het geroezemoes van Camino Real.
Lang voordat Donald Trump zich zal afzetten tegen alles wat uit Mexico komt, wijst Dickins al op de schaduwzijde van het land. “De handel in drugs is een van de belangrijkste oorzaken dat onze inkomsten uit het toerisme zo sterk zijn afgenomen. Mexico moet een nieuw imago krijgen. Iedereen moet weten dat dit land nog sterk is en leeft. Dat willen met dit WK laten zien.”
