Het WK 1990 begon eigenlijk al op 6 december 1989. Het is Sinterklaas en de verjaardag van Guy Thys. Op dat moment een soort technisch directeur van de bond. Walter Meeuws was bondscoach en had halfweg de voorronde de leiding van de Rode Duivels overgenomen en de kwalificatie afgedwongen.
Dat was echter niet naar de zin van de oudere generatie journalisten. Rik De Saedeleer maakte op televisie Meeuws af toen de beslissende kwalificatiematch tegen Luxemburg op een teleurstellende 1-1 eindigde. De champagneflessen voor de receptie werden onaangeroerd ingepakt. Ook Mick Michels (SportVoetbalmagazine) zag het niet in Meeuws zitten.
De ex-Rode Duivel was volgens de oudere journalisten totaal misvormd geraakt toen hij een seizoen in Nederland bij Ajax had gespeeld en het evangelie van Johan Cruijff had ontdekt. Hij wilde aanvallender en met meer lef voetballen dan onder Goethals en Thys het geval was geweest. Een doodzonde, volgens het bejaardere deel van de sportpers. ‘Met alternerende centrale verdedigers!’, hoe haalt hij het zich in het hoofd, werd er stilletjes bij gedacht.
Het liep helemaal fout toen de dag voor de belangrijke kwalificatiematch in Zwitserland De Saedeleer na de persconferentie van matchdag -1 Meeuws aansprak. Of hij even tijd had? Neen, was het gedecideerde antwoord. ‘De persconferentie is voorbij. Iedereen heeft zijn vragen kunnen stellen. Vanaf nu ben ik met de spelers bezig.’
Bij Thys waren dat soort gesprekjes vaste prik voor De Saedeleer. Rik was dan ook verbijsterd. ‘En het allerergste is dat hij niet wil luisteren’, hoor ik hem nog zeggen.
Reekshoofd
Op 6 december 1989 vertrokken een aantal journalisten naar de loting in Rome. Tot onze verbazing stond Thys, die op die dag dus verjaarde, ook op Zaventem. De delegatie vertrok nochtans pas een dag later. Op basis van de resultaten in de voorbije jaren had België recht op de status van reekshoofd, maar in de Italiaanse pers deed het verhaal de ronde dat de Fifa de Duivels wilde opzijschuiven. België als reekshoofd zou de belangstelling in die groep niet bevorderen. Thys was vooruitgestuurd met als opdracht te lobbyen in het Fifa-hotel om de positie van reekshoofd te behouden.
Wat Thys meteen na aankomst in het hotel deed, weet ik niet. Ik weet wel dat hij de hele avond (en het werd laat) gedineerd en gedronken heeft met vier Belgische journalisten: wijlen Mick Michels, wijlen Stef Dewolf, Henk Van Nieuwenhove en ik. Ik zal nooit vergeten dat Mick, een decennium eerder mijn chef bij Het Nieuwsblad, zei: ‘Ik ben veel belangrijker voor de nationale ploeg dan Meeuws.’ Hij had het dus over een speler met 46 interlands op zijn naam en op dat moment toevallig ook nog eens bondscoach.
Stef (hln) en ik logeerden in de Villa Pamphili (de kranten konden en wilden nog goede hotels betalen voor hun journalisten). Het eerste wat Stef zei toen we in de taxi stapten, was: ‘Thys wil opnieuw bondscoach worden.’ Het was de enige juiste conclusie.
Boos
Op 28 februari 1990 was het zover. Meeuws werd bedankt voor bewezen diensten (na zes interlands met één nederlaag, een vriendschappelijke interland in Griekenland). Thys leidde de Duivels weer in Italië. Maar er hing nog steeds spanning in de lucht. Met een aantal journalisten en enkele spelers. In het laatste geval niet de minsten. Jan Ceulemans dreigde kort voor het WK om thuis te blijven. Bondsvoorzitter Michel D’Hooghe moest al zijn diplomatieke talenten aanwenden om de Caje mee te krijgen.
In Italië zat Sterke Jan in de openingsmatch van de Duivels tegen Zuid-Korea op de bank. Drie kwartier toch. Het liep voor geen meter en aan de rust werd Ceulemans ingebracht. De Duivels wonnen en voetbalden beter … en moderner dan ooit. Het was Ajax-voetbal.
Na de tweede match, tegen Uruguay, stond al vast dat de Duivels doorgingen.
Het werd nochtans weer een bewogen aanloop. Tegenwoordig mogen journalisten slechts de eerste 15 minuten van een training bijwonen, zodat er geen geheimen kunnen uitlekken. Toch staat iedereen een kwartier te kijken naar niets. Je kan alleen zien of iedereen aan de opwarming deelneemt of niet. Maar niets verhindert een coach om een speler een kwartier later het veld op te sturen.
Vroeger was je op de volledige training welkom. Met als resultaat dat we meestal niet gingen kijken. Als er iets gebeurde, hoorden we dat een paar uur later toch wel via via. Op de laatste training voor Uruguay was ik – het klinkt nu echt ongelooflijk – als enige journalist aanwezig. Iemand uit de Villa Quaranta, waar de selectie verbleef, had me laten weten dat ik best kwam kijken.
Op die laatste training werden de plannen van Thys voor de tweede opdracht tegen Uruguay duidelijk. In een schaduwpartijtje speelde Leo Clijsters rechts op het middenveld, voor Eric Gerets. Noch Clijsters, noch Gerets zagen dat zitten. Gerets stapte zelfs boos van het trainingsveld tijdens dit ‘shadow game’.
David Platt
Het werd 3-1 winst, dus op het eerste gezicht geen wolkje aan de hemel. Gerets had wel nog voor de rust een rode kaart gekregen, want het plan klopte inderdaad niet. Maar zelfs met tien werd gewonnen, want Ceulemans besliste met een derde doelpunt de partij. De Duivels gingen door.
In de knock-outfase werden ze echter na een uitstekende wedstrijd, misschien wel de beste uit de Belgische WK-geschiedenis, meteen uitgeschakeld door een doelpunt van David Platt in de 120ste minuut.
