Dick Advocaat mag dan wel bondscoach van Oranje zijn, de echte hoogleraar in de voetbalkunde is tijdens het WK van 1994 toch Louis van Gaal. Hij heeft status als de coach met wie Ajax in 1992 de UEFA Cup wint en in 1994 landskampioen wordt. ING introduceert hem in Orlando, de uitvalsbasis van Oranje, als ‘de voetbalprofessor van Nederland.’
Pikant is dat ING hoofdsponsor is van de KNVB en Van Gaal heeft ingehuurd om in drie lezingen voor ruim 200 relaties van het verzekeringsbedrijf zijn licht te laten schijnen op Oranje. Daags na de nipt gewonnen openingswedstrijd van het Nederlands elftal tegen Saoedi-Arabië krijgen mijn collega Matty Verkamman (dagblad Trouw) en ik van enkele aanwezigen te horen wat Van Gaal in zo’n college van een uur zoal betoogt.
‘Ajax met paar buitenstaanders’
”Het systeem van het Nederlands elftal, ik wil dat toch wel benadrukken, is het concept van de Ajax-groep met een paar buitenstaanders”, zo wordt Van Gaal geciteerd. Het is een opvatting die de indruk versterkt wáárom Ruud Gullit is weggelopen bij Oranje. “De terreur van de Ajax-arrogantie”, heeft de vader van Ruud Gullit het genoemd.
De uitspraken van Louis van Gaal vragen om een toelichting van zijn kant. Maar hij reageert gekrenkt als hij daarop rechtstreeks wordt aangesproken. “Ik wil niets zeggen over wat ik in die besloten bijeenkomst heb gezegd. Bij alles wat uit die bijeenkomst naar buiten komt, krijg je te maken met interpretatie-divergentie. Alles is nu eenmaal voor verschillende uitleg vatbaar als je het zelf niet hebt gehoord en afgaat op wat anderen vertellen. Ik ben hier op vakantie. Ik geef geen interviews”, zegt Van Gaal, pal nadat NOS-radioverslaggever Jack van Gelder hem wel enkele (onschuldige) vragen heeft mogen stellen.
Werkklimaat
Onze ontmoeting draait uit op een geladen discussie. Onbegrijpelijk vindt Van Gaal het als we aandacht gaan besteden aan zijn woorden.
Waarom wil je er niets meer over zeggen?
Van Gaal: ”Ik moet hier geen invloed uitoefenen. De spelers en Dick Advocaat verdienen een rustig werkklimaat. Dat moet ik niet verstoren. In 1992, bij het EK in Zweden, heb ik alleen maar gezegd dat het Nederlands Elftal wel erg goed moet zijn als er zoveel Ajacieden op de bank moeten zitten. Wat ik daar al niet over te horen heb gekregen van meneer Michels. Ik zeg verder niets. Ik heb zojuist alleen de NOS-radio een interview gegeven over wat algemene dingen. Verder niets bijzonders, daar kijk ik wel voor uit.”
Maar als coach van Ajax, met zeven spelers in de selectie, besef je toch wel dat jouw uitspraken in een bijeenkomst met 220 mensen nooit geheim kunnen blijven.
Van Gaal: ”De afspraak was dat er geen pers bijzat. Als nu toch naar buiten komt wat ik daar heb gezegd, stop ik ermee.”
Je hebt onder meer gezegd dat een specifieke mandekker als Ulrich van Gobbel niet in de opbouw van een zo aanvallend ingestelde ploeg als Nederland past. Dat daar Danny Blind moet spelen, dat de selectie niet in balans is, dat er een linkspoot te weinig in zit.
Van Gaal: “Dat heb ik niet zo gezegd. Ja, ik heb de naam Van Gobbel wel genoemd omdat ik zeg wat ik er van vind. Anders zou ik zo’n lezing niet kunnen doen.”
Je kunt toch niet veronderstellen dat zulke opmerkingen binnenskamers blijven En het is toch niet collegiaal tegenover de zittende bondscoach.
Van Gaal: ”Ik heb niet de intentie hiermee de rust te verstoren. Het zou onverstandig zijn als jullie er over gaan schrijven. Als het niet geheim kan blijven, stop ik ermee.”
Fatsoen
De kritiek van Louis van Gaal herinnert aan de plaagstoten die Johan Cruijff vier jaar geleden tijdens het WK van 1990 uitdeelde. Leo Beenhakker vatte het op als ondermijning. Dick Advocaat laat zich niet raken door de uitspraken van Louis van Gaal. ”Iedereen mag mij aanvallen. Ik heb misschien meer fatsoen dan sommige van mijn collega’s Deze selectie is stabiel genoeg. Er zal geen onrust door kunnen ontstaan”, reageert Advocaat op de krantenpublicaties.
Louis van Gaal vervolgt zijn lezingenreeks zonder dat zijn woorden nog ophef losmaken. Behalve het financiële voordeel dat zijn klus hem oplevert, heeft de WK-trip Van Gaal nog meer te bieden. Van Gaal, wiens vrouw in 1994 aan kanker is overleden, leert er Truus Opmeer kennen. Namens ING begeleidt zij tijdens het WK de zakenrelaties. In 2008 wordt hun langdurige relatie vastgelegd in een huwelijk.
