Julian Nagelsmann viel als trainer van de Duitse nationale ploeg niet te handhaven. Alleen hij zag dat aanvankelijk anders.
Na de pijnlijke uitschakeling op het WK tegen het bescheiden Paraguay zei Julian Nagelsmann op de persconferentie dat hij als trainer verder wil doen. Want, zo klonk het voorts, hij is niet iemand die wegloopt. Als ze dat binnen de Duitse voetbalbond anders zien, zo voegde hij er op een pedant toontje aan toe, dan moeten ze hem dat maar zeggen. Op een duidelijke manier.
Verstandig was die uitspraak niet. Maar het typeert Nagelsmann: hij stelt zichzelf nooit in vraag, hij is ervan overtuigd de voetbalwijsheid in pacht te hebben. Nagelsmann werd in september 2023 bondscoach en zei na de uitschakeling van Duitsland op het EK van 2024, in de kwartfinale tegen Spanje dat hij nu aan een jonge ploeg zou bouwen. Dit moest het tijdperk van de Duitse technici worden, van spelers die in kleine ruimtes kunnen toveren, van een ploeg die zou opereren met vaste patronen.
Zo wilde Duitsland zich op het WK presenteren. Na de 7-1-zege tegen Curaçao sprak Nagelsmann van een trein die zonder remmen verder dendert. Maar dan begon het verval. Een moeizame overwinning tegen Ivoorkust, een uitglijder tegen Ecuador en dan na strafschoppen de pijnlijke eliminatie tegen Paraguay. Er viel bij Nagelsmann geen spatje zelfkritiek te horen. Dat past niet bij hem. Nagelsmann werd aanzien als de kroonprins onder de Duitse trainers, iemand waarvoor Bayern München een afkoopsom van 25 miljoen euro betaalde om hem bij RB Leipzig uit zijn lopend contract weg te halen. Dat heeft bij Nagelsmann voor een verkeerd zelfbeeld gezorgd, voor een extreme vorm van zelfoverschatting.
Geen communicatie
Tijdens het WK is Nagelsmann van zijn voetstuk gevallen. Plots kwam er een heel ander beeld van de bondscoach naar buiten. Iemand die amper communiceert met zijn spelers. Dat hij aanvankelijk zijn vertrouwen uitsprak in doelman Oliver Baumann, maar vervolgens Manuel Neuer terughaalde en riep dat die zou spelen, moest Baumann uit de pers vernemen. Waarom Denis Undav, op wie hij het duidelijk niet begrepen heeft, aanvankelijk niet mocht starten en in de match tegen Paraguay plots wel aan de aftrap stond, werd door Nagelsmann aan de spelersgroep nooit toegelicht. En waarom aanvoerder Joshua Kimmich na een fantastisch seizoen als verdedigende middenvelder bij Bayern München nu plots rechtsachter diende te spelen, was een thema dat nooit ter sprake werd gebracht.
Aanvankelijk hield Julian Nagelsmann vast aan zijn voetbalfilosofie. Maar het werd snel duidelijk dat hij de kwaliteiten van zijn ploeg, zonder diepe spits van internationale klasse, overschatte. Hij alleen zag nog duidelijkheid in de chaos die op het veld ontstond en die ervoor zorgde dat de samenhorigheid afbrokkelde. Tegen Paraguay veranderde hij de tactiek na 60 minuten en gooide plots vier reservisten het veld op.
Lena
Julian Nagelsmann leefde in zijn eigen wereld. Buiten de wedstrijden en de trainingen verkeerde hij constant in het gezelschap van zijn vriendin Lena, met wie hij al eens vanuit het hotel per fiets naar het trainingscentrum reed. Dat is niet slim en dan hoor je te weten dat de irritatie bij mindere resultaten zal groeien. Dat gebeurde dan ook. Spelers vonden dat Nagelsmann meer met zijn vriendin (en zijn ook aanwezige moeder) praatte dan met hen. Bovendien voelden ze zich geïsoleerd in hun hotel, dat afgeschermd van de buitenwereld ligt. Ze verveelden zich steendood.
Julian Nagelsmann toonde tijdens het WK hoe je een team niet moet leiden. Zijn gebrek aan communicatie was eerder al bekend. Internationals zeggen nu dat ze buiten de nationale ploeg om nooit iets horen van Nagelsmann. Ex-international Mats Hummels beweerde nu dat hij twee jaar geleden een punt zette achter zijn carrière als international, omdat hij met Nagelsmann niet deftig kon praten. Als bondscoach bezocht hij amper wedstrijden in de Bundesliga en hij vond het ook niet nodig om naar de Afrika-Cup te gaan.
Zeven miljoen euro
Julian Nagelsmann is gestruikeld over zijn hoogmoed. Na een vier uur durende vergadering met de bestuurstop van de Duitse voetbalbond maakte hij in zijn evaluatie allesbehalve een overtuigende indruk. Ook sportief directeur Rudi Völler, die hem aanvankelijk de hand boven het hoofd hield en zelf in een lastig parket kwam, moest dat erkennen. Uiteindelijk kon Nagelsmann ervan overtuigd worden dat hij beter de eer aan zichzelf hield, ook al werd dat anders naar buiten gebracht. Er zou met hem wel een financiële regeling zijn getroffen waarbij Nagelsmann, wiens contract tot medio 2028 liep, zeven miljoen euro, zijn jaarsalaris, zou krijgen.
Nu kan de zoektocht naar een opvolger beginnen. De naam van Jürgen Klopp circuleert volop, al zal dat een dure grap worden. Klopp zou in de strategische rol die hij bij Red Bull bekleedt tien miljoen euro per jaar verdienen. Los daarvan liet Klopp al verstaan dat er veel dieper moet worden gekeken dan naar de voorbije weken op het WK. Er moet volgens hem op alle vlakken worden herbegonnen.
