Een WK zonder controversiële scheidsrechterlijke beslissingen is ondenkbaar. Daar laat het reglement te veel speelruimte voor. Fifa introduceerde een aantal nieuwe regels die over het algemeen positief waren, maar dat deed de eindbalans niet naar de goede kant overhellen. Ondanks de VAR en de chip in de bal leek het vaak willekeur troef. De grote namen werden in bescherming genomen. Al of niet in opdracht. Dat de grootste naam, LionelMessi, zo goed als onaantastbaar was en altijd het voordeel van de twijfel genoot, had voor gevolg dat de indruk ontstond dat Argentinië naar de finale moest.
De Fifa startte met een aantal nieuwigheden en die pakten over het algemeen prima uit. De 3D die gebruikt wordt bij mogelijk buitenspel is een geweldige innovatie. Binnen een paar seconden weet je precies hoeveel centimeters iemand zich al dan niet in offside-positie bevindt. Een pluspunt is ook de toelichting die de ref geeft bij een beslissing van zijn video-collega. De nieuwe regels bij vervangingen, inworpen en doeltrappen zijn een goede stap vooruit. Dat ergerlijke gedoe om tijd te winnen, is zo goed als verdwenen.
Allemaal nieuwigheden die straks ook in de Jupiler Pro League ingevoerd worden. Niemand kan er ook een bezwaar tegen hebben dat de VAR kan tussenkomen bij een foute beslissing bij een hoekschop, een rode kaart als gevolg van een onterechte tweede gele, of een fout bij het nemen van een hoekschop of vrije trap. Dat geldt ook voor het geven van een gele kaart aan de verkeerde speler. Hoewel iedereen dan de regels moet kennen (zie onder Zwitserland).
Van het verbod om de hand voor de mond te houden, ben ik minder overtuigd. Het werd ingevoerd nadat Benfica-speler Gianluca Prestianni (al dan niet toevallig een Argentijn) in de Champions League Real-speler Vinicius Junior raciaal zou beledigd hebben. Op zichzelf niets mis mee. Integendeel. De uitvoering is echter wat anders. De scheidsrechter kan onmogelijk over heel het veld constateren wie de hand voor de mond houdt. Bovendien is dit pas strafbaar als aan een aantal voorwaarden wordt voldaan. Het moet in de richting van een tegenstander zijn en er moet sprake zijn van ‘een confrontatie’ met een speler.
Onzin
Absolute onzin zijn de drankpauzes. Gelukkig komen die niet naar Europa. Als het bloedheet is, moet het uiteraard kunnen. Zoals vroeger al het geval was. Maar behalve voor de publiciteit op televisie is er geen enkele reden dat dit drie minuten moet duren. Op deze manier vervals je de match. De coach krijgt de kans zijn troepen te reorganiseren en de ploeg die het momentum heeft, wordt sowieso (even) afgestopt.
Het allergrootste probleem was echter de willekeur bij het toepassen van de spelregels. Almiron en Piero Hincapié kregen rood, maar waren zeker niet de enigen die met de hand voor de mond stonden te kwezelen.
De willekeur kon niet groter zijn dan bij de meest gemediatiseerde overtreding van dit WK: de voet van de Amerikaan Balogun op de kuit van een Bosnische verdediger. Hij kreeg prompt rood, ook al leek er geen sprake van kwalijke intenties. In tegenstelling tot Lionel Messi, die in de openingsmatch van Argentinië tegen Algerije alleen onbestraft bleef omdat hij Messi heet.
Oezbeek
Scheidsrechtersbaas Collina wilde lekker voetballen promoten en gaf de refs de opdracht het spel zo vlot mogelijk te laten verlopen. Een positief opzet, maar in de praktijk helaas alleen in het voordeel van de ploeg die verdedigt en/of het niet zo nauw neemt met de regels van sportiviteit. Snellere gele kaarten hadden veel onheil kunnen voorkomen.
De slechtste ref van dit WK was ongetwijfeld de Oezbeek Ilgiz Tantasjev. Hij liet in het duel tussen Frankrijk en Paraguay elleboogstoten, natrappen en een klap ongestraft passeren. Hij slaagde er, samen met de VAR, zelfs in om tijdens de wedstrijd alleen de Fransman Dembélé op de bon te slingeren voor een schwalbe van een Paraguyaan. Alweer bleef de VAR op z’n handen zitten.
Vuige streken
Onbegrijpelijk was ook dat de sensor in de bal gemerkt had dat de Kroaat Gvardiol met een paar hoofdharen de bal had beroerd, zodat de gelijkmaker tegen Portugal werd uitgewist. Terwijl de sensor afwezig gaf toen in de kwartfinale tussen Noorwegen en Engeland voorafgaand aan een goal van Bellingham de bal een tv-kabel beroerde. De VAR en/of de sensor mag geen excuus worden om naar goeddunken van Fifa of wie dan ook al dan niet in te grijpen. Meer transparantie is noodzakelijk. De communicatie in het VAR-hok moet openbaar gemaakt worden.
Die indruk van ingrepen ‘à la tête du client’ ontstond helaas maar al te vaak. Toeval of niet, telkens in het voordeel van Argentinië. Kaapverdië, Oostenrijk, Egypte en Zwitserland maakten hun beklag over de arbitrage. De Engelsen hadden even veel reden om te klagen, maar waren wellicht te moe om nog te reageren. The Telegraph had het over ‘de 31 vuige streken van de Argentijnen’.
De Zwitser Breel Embolo kreeg tegen Argentinië voor een schwalbe ter hoogte van de middellijn een tweede gele kaart na een tussenkomst van de VAR. De Fifa liet achteraf weten dat ‘een identiteitsfout’ de VAR niet toelaat tussen te komen, zodat de ref een gele kaart aan het andere team geeft. De kaart had naar Paredes moeten gaan.
Lautaro Martinez kreeg tegen Oostenrijk geen gele kaart toen hij na een doelpunt op een hek klom. In datzelfde duel ging er een fout van MacAllister aan een doelpunt vooraf.
Een tweede Egyptische treffer werd afgekeurd omdat er bijna twee volle minuten voordien net over de middellijn een overtreding (voet op voet) op Lisandro Martinez werd vastgesteld. ‘Als de VAR nog langer was teruggegaan, was hij Toetanchamon tegengekomen’, schreef onze uitstekende, Engelse collega Harry Winter.
Tegen Engeland stond Messi echter zo’n vijf seconden voor hij de beslissende assist verstuurde op de voet van Spence, die een paar seconden op één been hinkte en Messi moest laten lopen. Na nauwelijks drie minuten deelde Enzo Fernandez een klap uit op het achterhoofd van Elliott Anderson. Volgens een Engelse krant een ‘rabbit’s punch’ (een konijnenklap), zelfs verboden in het boksen. Even later onderbrak dezelfde speler een Engelse counter op de rand van het strafschopgebied: geen geel.
Na zeven wedstrijden telde Argentinië slechts negen gele kaarten, terwijl toch niemand gelooft dat het zowat de fairste ploeg van het toernooi is. Cijfers zeggen niet alles, maar er waren gemiddeld 19,7 overtredingen nodig vooraleer een speler van de Albiceleste een gele kaart incasseerde. Bij hun tegenstanders gebeurde dit gemiddeld al na 5,4 fouten. Nog een opmerkelijk feit: Argentinië kreeg niet één VAR-tussenkomst tegen, ook al beging het team gemiddeld de meeste overtredingen per wedstrijd.
Hoe het straks ook afloopt, Pierluigi Collina verdient een dikke buis.
