Een maand lang reden François Colin en ik door Duitsland. Op wedstrijddagen tussen een stoet met Duitse vlaggen uitgedoste auto’s. We verbleven 26 dagen in Dietzenbach, een stadje in de buurt van Frankfurt, en doorkruisten vanaf deze plaats het hele land. Naar Keulen en Dortmund, naar Stuttgart en München, naar Kaiserslautern en Nürnberg, naar Frankfurt en Berlijn, de kilometers klommen samen met de collectieve hysterie. Ook het anders slaperige Dietzenbach deelde in de vreugde. Een Italiaan in de stad schonk gratis een grappa bij ieder doelpunt dat Duitsland of Italië maakte.
Met verbazing keken we naar de almaar opdampende euforie, naar de vlaggen die vrijwel uit alle huizen wapperden. In alles wat je zag en beleefde was het WK aanwezig. Zelfs bij een stop in een café in een klein dorp; we wilden er een biertje drinken. Er werd een flesje op tafel gezet met een flesopener. Toen het kurk van het flesje ging, klonk het Tooor. Dat was even schrikken, maar er mocht ook al eens gelachen worden.
Systeemvoetbal
Het WK was de grootste party die Duitsland sinds de val van de Muur kende. Het schitterende weer en het innovatieve voetbal dat Duitsland opdiste, speelden hierin zeker een rol. Er was uiteraard volop ontgoocheling toen de Mannschaft in de halve finale struikelde over Italië en er waren heel algemeen bedenkingen bij het systeemvoetbal dat zich doorzette. Met Italië en Frankrijk bereikten twee ploegen de finale die zweerden bij een granieten verdediging en hun middenveld stoffeerden met veel defensief vermogen.
Dit WK groeide echter vooral uit tot dat van de fans. De zogenaamde Fanmeilen liepen overal vol; Duitsland kwam weer in balans met zichzelf. Dat de sport daarbij als katalysator werd gebruikt, is mooi; de sfeer rond het voetbal is nooit zo positief geweest als tijdens het WK van 2006. Het hooliganisme kreeg geen enkele kans en een door neonazi’s voorziene betoging werd in dit feestelijk decor afgeblazen.
Onbekommerd
In die zin was het heerlijk toeven in Duitsland. Een maand lang was de wereld effectief te gast bij vrienden. Deze slogan wilde Duitsland behouden en koesteren. Als principe. Maar vooral: als signaal voor een wereld van vrede en tolerantie. Het is vreemd dat een land zo lang de last van het verleden meesleepte, ook al zijn de jongeren in een stabiele democratie opgegroeid en proberen ze onbevangen en onbekommerd te leven. Veel heeft ook te maken met het onderwijs: in de scholen wordt er aandacht besteed aan de nazitijd en aan de periode voor de val van de Muur. Voor die geschiedkundige thema’s was er tijdens het WK geen plaats. Scholen stemden hun programma op het WK af; hier en daar werden examens vervroegd. Ook dat symboliseerde de WK-gekte in een land dat zich strikt aan voorschriften pleegt te houden en normaal niet echt blijk geeft van flexibiliteit. Nu kon en mocht alles. Het WK leek het einde van een lange, psychologische reis die Duitsland na de Tweede Wereldoorlog doormaakte.
