Soms halen randgebeurtenissen het van de essentie. De aanwezigheid van de vriendin van Julian Nagelsmann op de trainingen van de Duitse nationale ploeg werd in de Duitse media breed uitgesmeerd. Het blijkt zelfs voor de spelers een bron van irritatie. Het is opmerkelijk dat de top van de Duitse voetbalbond dat toelaat en al even verwonderlijk dat Nagelsmann daar zelf geen graten in ziet. Hij begon een relatie met Lena Wurzenberger, toen hij trainer was van Bayern München. Zij was toen sportjournaliste bij de boulevardkrant Bild en volgde Bayern, al werd ze naar de politieredactie overgeheveld. Het versterkte de positie van Nagelsmann niet echt, zeker toen het op een bepaald moment met de Duitse recordkampioen wat minder ging.
Julian Nagelsmann houdt ervan te provoceren. Dat deed hij in zijn periode bij Bayern door tijdens een interlandbreak met Lena op skivakantie te vertrekken. De spelers had hij vrijaf gegeven. Na die vakantie werd hij ontslagen. Nagelsmann bleef er rustig onder. Hij is overtuigd van zichzelf. En hij kreeg de steun van het machtige Bild met wie hij, ook al door Lena, op goede voet leefde. Dat is van immens belang in Duitsland. Zeker voor een bondscoach.
Eigenlijk is Julian Nagelsmann een rustige man, zijn arrogante trekje ten spijt. Verbazend was het wel toen hij afgelopen zaterdag in de slotfase van de wedstrijd tegen Ivoorkust haast explodeerde, omdat hij zich ergerde aan het theatrale gedrag van een aantal spelers. Op een toernooi zoals het WK toeven sommige trainers in een andere wereld. Alsof ze om lijfsbehoud moeten vechten. Ooit trok de Argentijnse bondscoach José Pekerman zich voor de bekendmaking van zijn selectie terug in een klooster. Hij probeerde zich daar in een oord van totale stilte mediterend te wapenen tegen kritiek. Want de toon wordt steeds grimmiger en beledigender.
Zo’n vaart zal het met Julian Nagelsmann nooit lopen. Hij wijkt niet af van zijn voetbalfilosofie. Nagelsmann heeft een hekel aan het pragmatische voetbal dat je vaak op toernooien ziet. Op training pleegt hij al eens de zijkanten af te sluiten, omdat de ruimte om te scoren niet daar ligt. En Nagelsmann kondigde voor het WK aan dat hij beslissingen zal nemen die niet op veel begrip kunnen rekenen. Hij wilde een ploeg met het technisch vermogen om in kleine ruimte te toveren. Ook daardoor leek Denis Undav, met zijn twee doelpunten de bevrijder tegen Ivoorkust, niet in zijn plaatje te passen. De ex-spits van Union is een killer in het strafschopgebied, een voetballer die heel goed aanvoelt waar hij moet staan, maar niet echt iemand die je in de combinaties betrekt. Nagelsmann ziet in hem de ideale supersub. Cijfers bewijzen dat. Undav speelde elf interlands waarin hij negen doelpunten maakte, maar hij kwam slechts één keer aan de aftrap: in maart jongsleden tegen Ghana, toen hij meteen scoorde.
Het is dus, na alle discussies van de voorbije dagen, logisch om hem donderdag tegen Ecuador aanvankelijk op de bank te houden. Maar soms zijn logische beslissingen geen goeie beslissingen. Undav is op dit moment de held van de natie. Terwijl in de gespecialiseerde Duitse media, die in hun WK-nummers met type-elftallen uitpakten, niemand hem een basisplaats gaf. Daar stond Nick Woltemade, de spits van Newcastle United. En met Undav de enige diepe spits in de selectie.
Maar in zijn drang naar vernieuwing zag Nagelsmann het anders. Hij leek wel Jürgen Klinsmann, die in 2006 het op loopvermogen geschoeide Duitse voetbal probeerde te moderniseren. Bovendien paste het bij de denkbeelden van Nagelsmann, die overal waar hij werkte de aanval zocht. Hij wilde ook nu het aanvallend vermogen uitspelen dat in de Mannschaft zat. Het is bizar dat dit zonder diepe spits moest gebeuren. Maar met Kai Havertz, Florian Wirtz en Jamal Musiala als middenvelders en met de verrassende flankaanvaller Leroy Sané.
Door de doelpunten van Denis Undav staat Julian Nagelsmann nu wel voor een dilemma. Een oneindig aantal meningen werd er gezegd en geschreven over de vraag of de bondscoach zijn veldbezetting moest aanpassen. Ze gingen voorbij aan de essentie. De verdediging, met een onzekere rechtsachter Joshua Kimmich, toont hiaten en de blessure van de betrouwbare Nico Schlotterbeck, die volop aan het aanvalsspel deelneemt, zal de problemen daar alleen maar vergroten. Het samenspel verloopt bij momenten heel stroef. Wirtz en ploegmaats blijven onder hun niveau en Musiala, de meest getalenteerde, slaagt er na zijn blessure niet in zijn vertrouwde niveau te halen. Tegen Ecuador zal het allicht allemaal nog meevallen, met of zonder Undav. Maar de rest van het toernooi lijkt problematisch te zullen worden.
Julian Nagelsmann zal zijn weg blijven gaan. Hij wil de ploeg verfrissen en streeft naar de schoonheid van het voetbal. Dan is de aanwezigheid van Lena eigenlijk maar een voetnoot.
