Groter kon het contrast nauwelijks zijn. Op de eclatante 7-0 op vrijdag tegen Griekenland volgde voor het Nederlands Elftal maandag de vernedering in Duitsland. De keiharde cijfers (5-0) ontlokten vinnige conclusies. ‘’Gebrek aan mentaliteit”, oordeelde bondscoach Xavi Hernández.
Langer én anders dan gebruikelijk ging hij na afloop in de kleedkamer meteen de discussie aan: ”Misschien moet ik als nieuwe trainer dit soort situaties nog leren begrijpen. Na de zege op Griekenland was ik trots op iedereen, maar dit was een schok voor mij als trainer. Het moet anders. We hebben vandaag geen waarden op het veld laten zien. De spelers weten dat nu ook.”
Doorgaans ontbreekt na afloop van een interland-periode de tijd om te evalueren. De spelers willen zo snel mogelijk naar huis, hun buitenlandse clubs staan te popelen om ze terug te zien. De trainer moet eerst nog eens grondig de clips en videobeelden doornemen voor hij tot analyses kan komen met zijn staf. Nu wacht Xavi en Oranje een periode van liefst vier maanden voor ze weer samen zijn.
Conclusies
Het is dus wachten op de conclusies die Xavi trekt uit zijn eerste drie maanden. Wat kan hij zichzelf verwijten, na een interland waarin zijn team maar zelden een antwoord vond op de strijdbare én tactische aanpak van Duitsland? In zijn eerste korte reacties zinspeelde Xavi al op ingrepen in de spelersgroep. Wie dan wel?
Tegen Griekenland was vrijdag Teun Koopmeiners (Juventus) als vervanger van Frenkie de Jong in de tweede helft een dissonant. Zijn passing was ver onder de maat. Bij afwezigheid van de licht gebleseerd naar Barcelona teruggekeerde Frenkie de Jong kreeg Quinten Timber (Crystal Palace) tegen Duitsland de voorkeur. Ook hij biedt Oranje weinig perspectief, zo bleek in het Olympia-stadion van Berlijn.
Zonder De Jong en Van Dijk
Het gemis van Frenkie de Jong was tastbaar, evenzeer dat van aanvoerder Virgil van Dijk. Zonder hen ontbrak het Oranje aan regie en leiderschap. Het defensieduo Van Hecke/ Van de Ven reageerde wanhopig op de Duitse aanvalsacties. Denzel Dumfries maakte duidelijk waarom hij door José Mourinho bij Real Madrid tot tweede (of derde) rechtsback is gedegradeerd. Joey Veerman en Tiijani Reijnders misten al hun glans van drie dagen eerder. Voorin kon alleen Crysencio Summerville af en toe door de Duitse linies breken.
Nederland had tegen Duitsland weer veel weg van het machteloze en afwachtende Koeman-team, dat op het WK vroegtijdig naar huis werd gestuurd. Pijnlijk groot was het verschil met het tiki taka waarmee de Grieken vrijdag onder de voet waren gelopen.
Time-out
Voor de rust lagen er zelfs nog kansen om de leiding te nemen. Na de eerste tegentreffer vlak voor de rust, volgde in de tweede helft de ineenstorting. Het liep zo hard uit de hand dat aanvoerder Denzel Dumfries en doelman Bart Verbruggen hun medespelers na de 5-0 bijeenriepen voor een time-out op het veld. Het misbaar bij het opmerkelijke crisis-beraad sprak duidelijke taal.
Na afloop sprak Verbruggen dat ook uit voor de tv-camera’s. ”Slappe instelling. Dit had niets te maken met tactiek of kwaliteit. Aan de instelling mag het nooit liggen. Als we onze basics verloren laten gaan, krijg je dit.”
Eerste plaats in poule
Het interne ‘beraad’ hielp niets. De 5-0 bracht Duitsland op de eerste plaats van de poule. Bij 4-0 was Oranje warempel nog als nummer één de kwartfinale ingegaan omdat in de eindstand met drie gelijke ploegen de scores tegen Servië niet meer meetelden en Oranje dan vóór Duitsland en Griekenland zou zijn geëindigd. Een mogelijke kwartfinale tussen Nederland en België kon door de vijfde Duitse treffer worden geschrapt.
Geen moment wekte Oranje in de tweede helft de indruk het belang in te zien van een zo bescheiden mogelijke nederlaag. Alsof de spelers niet op de hoogte waren daarvan.
Vergelijking met ’Feyemoord’
Zo kreeg Nederland de hoogste nederlaag in 67 jaar interland-historie te slikken. In oktober 1959 verloor Oranje in Keulen met 7-0 van Duitsland, destijds nadat twee eerder in Rotterdam met 9-1 van België was gewonnen.
De Feyemoord werd die historische score in België genoemd. De afstraffing die daarop voor Oranje volgde tegen Duitsland maakt de vergelijking van nu met die periode uit de wisselvallige beginjaren van het Nederlandse profvoetbal wel heel bijzonder.