’De Week van de Scheidsrechter’ was bedoeld voor waardering voor de scheidsrechters. Maar de KNVB-campagne eindigde afgelopen weekeinde met een averechtse afdronk. Niet eerder laaiden de discussies over beslissingen, ingrepen én niet-ingrepen van scheidsrechter én VAR in de Eredivisie zo hevig op. Zes grotendeels ogenschijnlijk glaszuivere situaties vielen alle uit in het voordeel van de drie traditionele topclubs, die alle drie al de steun hadden van het thuispubliek. In de volle stadions was de druk op de arbitrage bij de krappe scores opnieuw tastbaar.
Zo kon Feyenoord koploper AZ onttronen nadat de bezoekers een strafschop was onthouden en middenvelder Targhalline aan rood had mogen ontsnappen. PSV mocht boffen dat Obispo geen rood kreeg en Heerenveen een strafschop werd geweigerd. Ajax kon thuis tegen NEC de 2-2 vasthouden, mede omdat er geen rood werd getrokken voor middenvelder Mokio en het goddelijke talent Abdellah Ouazane (17) die vorige week debuteerde als A-international van Marokko.
Zes internationale arbiters/VAR’s
Zes situaties die een ander eindoordeel vereisten. Telkens greep de VAR niét in of verleidde hij de scheidsrechter ten onrechte tot een andere beslissing. In alle drie gevallen betrof het drie internationale scheidsrechters en drie VAR’s, die eveneens in én buiten Europa worden ingezet.
Zelfs de twee hoogst genoteerden (Danny Makkelie en Serdar Gözübüyük) deelden mee in malaise. In de Rotterdamse Kuip wees Makkelie met een slap handje, zonder enige overtuiging, naar de stip – alsof hijzelf het Kuip-publiek geen munitie wilde geven en de VAR uitnodigde tot een herziening. De beelden die werden getoond boden ook na drie minuten schermtijd voor Makkelie geen helder bewijs. Maar ook wees niets er op dat – zoals de regels voorschrijven – obvious en clear géén sprake was geweest van een strafschopwaardige overtreding. Makkelie had dus simpelweg kunnen/moeten besluiten om vast te houden aan zijn eerste eigen oordeel, genomen van dichtbij, met een vrij zicht op de situatie.
Nog pikanter werd de besluitvorming toen een cameraman tijdens de rust woedend de perskamer binnenstapte omdat de allerduidelijkste beelden door de VAR (Erwin Blank) niet waren doorgezonden naar het scherm van Makkelie. Die beelden waren zo veelzeggend dat de scheidsrechter helemaal niet had hoeven te twijfelen aan zijn aanvankelijke waarneming: Mexx Meerdink werd wel degelijk geraakt door het uitgestoken been van Feyenoord-doelman Ernst, die op tv ook toegaf dat er sprake was geweest van ‘little contact.’
Later kwam scheidsrechtersbaas Raymond van Meenen met een statement dat bij gebruik van de juiste beelden Makkelie niet eens naar het VAR-scherm zou zijn geroepen. Het statement kwam daags nadat Van Meenen zich op tv-zender ESPN had uitgeput in zulke vage bewoordingen dat het groen van het voetbalveld ineens volledig grijs gekleurd leek. Met zulk onhandig (bewust of onbewust) gehaspel blijft de VAR almaar discussie oproepen.
’Marchanderen’
De massale kritiek klonk hard, de term ’marchanderen’ viel veelvuldig. ”Zo gaat het toch al jaren”, zei ESPN-analist Kenneth Pérez, voormalig Deens international en oud-speler van onder meer AZ, Ajax, PSV en FC Twente. ”Scheidsrechters willen graag goede maatjes blijven met de spelers van topclubs. Onbewust of bewust hebben ze dan de neiging die spelers te sparen.” In de studio sloot mede-analist Marciano Vink (ex-international en oud-speler van Ajax en PSV) zich hierbij aan met: ‘’Op belangrijke momenten nemen ze liever geen beslissingen in het nadeel van de thuisclub.”
Al die ophef explodeerde uitgerekend in het weekend dat in het teken stond van ‘Coming Out Day’. Negen jaar geleden introduceerde de KNVB in dat kader de regenboogaanvoerdersband, die later werd vervangen door de One Loveband. Bedoeld voor acceptatie van homo’s en andere lhbti’ers in het voetbal. Nu blijkt de voetbalbond ineens geruisloos gestopt met die actie. Te veel weerstand, te lastig, vindt de KNVB.
Ajax verspeelt thuis negen punten
De love op de aanvoerdersband werd in de achtste competitieronde van de Eredivisie vervangen door een band met het opschrift ‘Scheids bedankt’ en een flinke bos bloemen voor de arbiter. De hulp van scheidsrechter Gözübüyük en VAR Dennis Higler kon niet voorkomen dat Ajax op de vijfde plaats bleef steken. In de vijf thuiswedstrijden zijn al negen punten verspeeld, maar de Johan Cruijff Arena blijft vollopen, de aanhang mort nog altijd niet massaal.
De achterstand van Ajax op Feyenoord is daarmee opgelopen tot vijf punten en tot vier punten op PSV. De prestaties van Feyenoord maken indruk. Technisch manager Dévy Rigoux wordt geprezen voor zijn scoutingswerk, wie weet afkomstig uit zijn laptop van zijn jaren bij Club Brugge. De West-Vlaming Charles Vanhoutte (Nice) en spits ’Nacho’ Ferri (ex-Westerlo) hebben snel hun draai gevonden in de Kuip. De Nederlandse talenten Gjivai Zechiël en Luciano Valente trekken hun ontwikkeling door.
Als teruggekeerde coach etaleert Giovanni van Bronckhorst rust langs de lijn en inzicht in zijn tactische plannen. Bovendien lijkt Feyenoord aan fysieke kracht gewonnen. De traditionele conditionele inzinking in de tweede helft blijft uit, de blessurelijst is stukken korter. Veel nadrukkelijker dan verwacht lijkt Feyenoord dit seizoen in de strijd om de titel een serieuze concurrent te worden voor PSV.
