Ajax en Anderlecht staan nog altijd fier op kop in de eregalerij van landskampioenen in Nederland en België. Maar de verhoudingen verschuiven. Woensdag staan met PSV en Club Brugge twee clubs in de Champions League tegenover elkaar die de macht in eigen land gaandeweg hebben overgenomen.
In de laatste tien jaar ging het Belgische landskampioenschap zes keer naar Club Brugge, de laatste titel van Anderlecht dateert van 2017. In diezelfde periode werd PSV vier keer kampioen, Ajax drie maal. Met drie titels in de voorbije drie jaar lijkt PSV bezig aan een rush die door Ajax steeds moeilijker valt bij te benen.
Ook financieel kruipt de club uit Eindhoven steeds dichter naar Ajax toe. Over het afgelopen seizoen boekte PSV een omzet van 158 miljoen euro, nog ‘maar’ 30 miljoen minder dan die van Ajax. In de voorgaande jaren waren de verschillen veel groter, vooral doordat de Johan Cruijff Arena met 54.000 toeschouwers altijd is volgeboekt.
Grootste stadion van het land
PSV kan in het huidige stadion ’slechts’ 35.000 toeschouwers herbergen. De wachtlijst voor seizoensabonnementen telt 18.000 gegadigden. In de roes van de hoogtij wil PSV het stadion uitbreiden, twintig meter de hoogte in, van 35 naar 55 meter. In 2030 moeten er 55.000 toeschouwers terecht kunnen in het dan grootste stadion van het land. Liefst 400 miljoen euro vergt de investering.
PSV kan daarbij rekenen op gewilligheid van de gemeente Eindhoven die met de bouwkundige aanpassingen moet instemmen. Voor de financiering kan de club terugvallen op het bedrijfsleven in Eindhoven en omstreken. Onder naam Brainport, uitgedragen op het shirt van PSV, heeft de regio Zuid-Oost-Brabant zich ontwikkeld tot het technologische hart van Nederland.
Chipsmachinefabriek ASML, met een jaaromzet over 2025 van 33 miljard euro (!), is een belangrijke kartrekker in de ontwikkeling van Eindhoven. Daarin past naast een eigen Rijksmuseum ook de schaalvergroting van PSV. ASML is voortgekomen uit het als lampenfabriek begonnen Philips-concern, het bedrijf dat in 1913 de Philips Sport Vereniging (PSV) oprichtte.
Philips
Philips richt zich tegenwoordig vooral op medische apparatuur. In Philipsdorp zoals de wijk rond het stadion nog altijd heet, kwam destijds het sportpark tot stand dat vanaf de jaren zeventig is uitgebouwd tot het huidige Philips Stadion. Eerder was het moederbedrijf lang beducht voor substantiële financiële steun aan de bedrijfs-voetbalclub, bevreesd voor negatieve effecten daarvan. De belangrijkste bijdrage van Philips aan PSV beperkte zich lang tot het werven van voetballers die met een baan bij het bedrijf naar Eindhoven werden gelokt.
De doorbraak naar een daadwerkelijk beleid, gericht op sportief succes, kreeg pas in jaren zeventig en tachtig gestalte. Met Kees Rijvers als coach won PSV in 1978 de UEFA Cup. Een kleine tien jaar later etaleerde voorzitter Ruts nog hogere ambities. Hij strikte Hans Kraay senior als manager-coach, die brutaalweg ging winkelen bij Ajax en Feyenoord, wat eerder ongewoon was bij PSV.
Eric Gerets
Kraay haalde Ruud Gullit weg bij Feyenoord, Ronald Koeman en Gerald Vanenburg bij Ajax, Hans van Breukelen bij Nottingham Forest én Eric Gerets die door zijn schorsing in een Belgisch omkoopschandaal van AC Milan naar MVV was verhuisd. Niet veel later kwamen ook de ex-Ajacieden Wim Kieft en Sören Lerby naar Eindhoven om PSV flair en ruggengraat te geven, Niet langer was PSV daardoor een ‘provincieclub’ die vaak bevangen raakte door een calimero-gevoel en zich dan achtergesteld voelde bij de clubs in de Randstad.
De dadendrang van PSV resulteerde in 1988 – met Guus Hiddink als coach – in het winnen van de Europa Cup voor landskampioenen, in een draak van een finale (0-0) na strafschoppen tegen Benfica. Inmiddels is PSV daarmee al vijftig jaar een gevestigde waarde in het Europese cupvoetbal. De hegemonie in de laatste drie jaar drukt Ajax stilaan naar de tweede (en derde) rang.
Bosz en Brands
Architecten van de nieuwe streak zijn coach Peter Bosz en algemeen directeur Marcel Brands. Als technisch directeur was Brands – oud-speler van FC Den Bosch, RKC Waalwijk en Feyenoord – succesvol met transfers. Na vier jaar als technisch manager bij Everton keerde hij in 2022 terug bij PSV als algemeen directeur. Met Ruud van Nistelrooij bleef het landskampioenschap in zijn eerste jaar nog buiten bereik.
De komst van Peter Bosz – oud-teamgenoot van Brands bij RKC – luidde een reeks van drie landstitels in. PSV combineerde dat met jaarlijks succesvolle aanpassingen van de selectie én handel voor tientallen miljoenen in spelertransfers, met Ismael Saibari (Bayern München), Joey Veerman (Borussia Dortmund) als laatste, sprekende voorbeelden.
De resultaten op nationaal niveau lijden (nog) niet onder de jaarlijkse uittocht. Weliswaar staat PSV na elf wedstrijden in de Eredivisie op de derde plaats, maar de kwaliteit van het elftal en de wisselvalligheid van koploper Feyenoord en nummer twee Ajax houden het vertrouwen erin in Eindhoven.
Nog geen gewenning
Intussen valt het PSV, zoals zoveel clubs van de tweede internationale garnituur, wel steeds moeilijker om aan te sluiten bij de absolute top in de Champions League. De supporters malen er (nog) niet om. Ze blijven massaal naar het stadion komen, elk landskampioenschap wordt uitbundig gevierd in Brabant.
Van gewenning is nog geen sprake. Daarop baseert de leiding van PSV het vertrouwen dat een investering van 400 miljoen gerechtvaardigd is en dat de club ook in de komende tientallen jaren als een magneet de voetballiefhebbers naar het Philips Stadion zal blijven zuigen.
