Uit het kale, Engelse, vocabulaire van Xavi Hernández kunnen we nog niet eens tien termen noteren. Bij de nieuwe bondscoach van Oranje gaat het voornamelijk over Passion, Ambition en Desire. Tot uitdieping daarvan komt het nog niet. Hoe zal hij dan zijn spelers inspireren en overtuigen?
De holle platitudes staan niet in de weg dat het Nederlands Elftal een verfrissing heeft ondergaan. Anders dan zijn voorganger Ronald Koeman kiest Xavi bij de trainingen niét voor een observerende rol. De 17 jaar jongere Catalaan is nadrukkelijk aanwezig, in woord en gebaar.
Met Xavi hebben de internationals van 2026 een voorbeeld uit hun jongensjaren als nieuwe bondscoach gekregen – de Rodri in het Barcelona van het eerste decennium in deze eeuw. Voor enig idee over de voetbalkunsten van Ronald Koeman moeten ze YouTube afstruinen en de verhalen van hun ouders geloven.
Persoonlijkheid
Het is verrassend hoe snel de stemming rond Oranje onder Xavi is omgeslagen. Is zijn persoonlijkheid alleen al genoeg voor een nieuwe golf inspiratie? Slechts enkele aanpassingen bleken nodig om het schuifvoetbal op het WK van drie maanden geleden om te zetten in een offensieve stijl, gebaseerd op moed en het nemen van initiatief, op het zoeken naar de ruimtes waarin de kansen ontstaan. Vooralsnog!
Met het gelijkspel (1-1) tegen Duitsland kreeg Oranje minder dan het verdiende. De prachtige gelijkmaker in de extra tijd – in een magistrale glijvlucht van Cody Gakpo na een Cruijffiaanse voorzet van Ruben van Bommel – had zelfs nog gevolgd moeten worden door de winnende goal. Als Guus Til de kans maar aan Cody Gakpo had gelaten.
Mexx Meerdink
Winst in Servië (1-2), hoe mager ook en na een als vanouds slome eerste helft, toonde aan hoezeer Xavi het vertrouwen heeft teruggebracht bij Oranje. Opvallend was bijvoorbeeld de overtuiging waarmee Mexx Meerdink in zijn eerste interland als basisspeler na 30 minuten naar de penaltystip stapte en de goedkoop gekregen strafschop verzilverde, in de tweede helft gevolgd door koelbloedigheid bij de winnende treffer.
Mexx Meerdink (rechts) en Ruben van Bommel (links) vieren de winnende goal in Servië
Mexx Meerdink (23) geldt al enkele jaren als een talent, meegekregen van zijn vader Martijn die in 2006 eenmalig in Oranje speelde. Blessures en de concurrentie van Troy Parrott (nu de spits van Betis Sevilla) stonden zijn ontwikkeling bij AZ in de weg. Een jaar geleden noteerde Ronald Koeman hem al op een kandidatenlijstje voor het WK om er als toekomstige international toernooi-ervaring op te kunnen doen. Luciano Valente (nu bij Feyenoord), Emmanuel Emegha (Chelsea), Kees Smit (AZ), Jayden Addai (Como) en Ernest Poku (Bayer Leverkusen) waren de anderen, bij wie de doorbraak die nog in de wachtkamer zit.
Exit voor Depay en Weghorst
Tien dagen geleden nog maar stond Mexx Meerdink op het punt vakantie te gaan vieren op Ibiza toen hij plotseling werd opgeroepen als vervanger van de geblesseerd geraakte Donyell Malen, bij AS Roma de topscorer van de Serie A. Veelzeggend was dat Xavi een beroep deed op Mexx Meerdink, niét op Memphis Depay en Wout Weghorst voor wie het einde van hun interlandloopbaan daarmee nog dichterbij gekomen lijkt.
Met Meerdink bij Oranje ging het zo snel dat hij tegen Duitsland prompt werd ingezet toen Brian Brobbey na 35 minuten geblesseerd moest afhaken. De entree van Meerdink maakte indruk, ook op zijn tegenstanders. Hij bleek een soepele schakel in de aanvalspatronen en verscherpte de offensieve kracht.
’Nieuwe spits Oranje’
Twee interlands verder wordt Mexx Meerdink nu in diverse media al tot ’dé nieuwe spits van Oranje’ uitgeroepen, alsof de in de Premier League op schot gekomen Brobbey niet meer meetelt en Malen langdurig geblesseerd blijft. Meerdink heeft de sympathie mee; met zijn oranje sikje, met zijn verademende verbazing over zijn eigen prestaties. Als hij ook in staat blijkt met meer vertrouwen Eredivisie-koploper AZ een boost te geven, komt het wel goed met hem.
Ruben van Bommel (PSV) was de tweede debutant die indruk maakte. In niets lijkt hij nog hinder te hebben van de gescheurde kruisband die hem bijna een jaar van de velden hield. De zoon van Duivels-coach Mark lijkt er alleen maar sneller én krachtiger op geworden; met zijn rushes, zijn schijnmanoeuvres en vlammende schotkracht. Zo geven nu ineens twee Eredivisie-spelers Oranje een lift, terwijl ook Guus Til (PSV) aantoonde dat spelen bij een buitenlandse club geen voorwaarde hoeft te zijn voor een plek in Oranje.
Joey Veerman
Vernieuwend in Oranje is ook de teruggekeerde passing van Joey Veerman, die in de zomer van PSV overging naar Borussia Dortmund. Sinds zijn falen op het EK van 2024 lag hij uit de gratie bij Ronald Koeman, die hem ’onbetrouwbaar’ achtte vanwege zijn gebreken in duelkracht en handelingssnelheid.
Xavi Hernández legt de prioriteiten bij de passes en creatieve acties van Veerman, die tegen Duitsland na balverlies vlak voor het eigen strafschopgebied ontsnapte aan een noodlottige, tweede Duitse goal. In Veerman herkent Xavi de kwaliteiten die hem onderscheidden in het tiki-taka van Barça.
Dynamiek en cultuur
Met de nieuwe geest van de debutanten én met de terugkeer van Joey Veerman, een getapte klant in de Nederlandse media, klinken er weer min of meer euforische geluiden rond Oranje. Veel daarvan slaat terug op de komst van Xavi, bedoeld om de dynamiek en cultuur binnen de selectie een wending te geven. Vooralsnog pakt dat in de Nations League goed uit. De bevestiging moet volgen in de uitwedstrijd donderdag tegen Griekenland, verrassende koploper en zondagavond thuis tegen Servië. Dan weten we (iets) meer.
