Lamine Yamal. Op zijn negentiende (13 juli 2007) heeft hij 28 officiële interlands zonder nederlaag voor Spanje op zijn naam. Op het EK van 2024 en het WK van 2026 stond hij dertien keer in de basis en won hij al die wedstrijden. En met 22 geslaagde acties kreeg hij de titel van dribbelkoning van de voorbije World Cup. Na afloop sprak de Spaanse bondscoach Luis de la Fuente zijn oprechte dankbaarheid uit tegenover hem:
“Hij heeft uitstekend gevoetbald en dat zal hem helpen om verder te groeien en een nog betere voetballer te worden dan hij nu al is. Hij heeft zich echt opgeofferd voor het collectieve belang. Dat is heel belangrijk binnen mijn selectie. Naar mijn mening heeft hij een uitstekend wereldkampioenschap gespeeld.”
Hij liet zich bovendien in de finale niet van de wijs brengen door de duidelijke intimidatiepogingen van zijn rechtstreekse tegenstander Nicolás Tagliafico.
Joe Hart, de voormalige doelman van de Engelse nationale ploeg en momenteel BBC Sport-analist, vatte het treffend samen: “Niet alleen reageerde Lamine Yamal niet, hij bood toch weerstand en hij deinsde nergens voor terug. Het hele Argentijnse team probeerde hem onderuit te halen. Hij bleef gewoon ontzettend kalm. Dat was een werkelijk indrukwekkende prestatie van hem.”
De omhelzing met Lionel Messi na de finale vormde een symbolisch slotbeeld van deze World Cup 2026. Ze toonde zijn metamorfose: van wonderkind tot wereldkampioen.
Dag op dag een jaar geleden bevond ik mij in Barcelona. In het spoor van Lamine Yamal. Voor een rootsreis naar Rocafonda.
Het was woensdagochtend 23 juli 2025. Ik wandelde naar de Passeig de Gracia, de meest chique avenue van de stad. Met brede trottoirs, bomenrijen, zakenkantoren en luxueuze winkels. Maar vooral met de gevels van Gaudi, erkend door Unesco als Werelderfgoed. Architecturale meesterwerken worden het genoemd, masterpieces of architectural art: Casa Batllo en Casa Mila. Zoals alleen Antoni Gaudi dat kon ontwerpen: een combinatie van keramische kleurenpracht, lichtgevende mozaïek en het mysterie voedende wezens. Niemand geraakt er echt wijs uit, iedereen raakt er door in vervoering. Van zowel Gaudi’s speelse fantasie als vernieuwende kracht. Aan de Passeig de Gracia stapte ik op de metrotrein richting Mataro, uitgesproken met de klemtoon op de o. Op zoek naar een muurschildering in Rocafonda. Die brengt dat andere genie van Barcelona in beeld: Lamine Yamal.
Geboren in Esplugues de Llobregat ontdek ik, zowaar symbolisch gelegen tussen Camp Nou en La Masia, als kind van de Marokkaanse schilder Mounir en serveerster Sheila uit Equatoriaal-Guinea. Ze verhuisden naar het district Rocafonda van het kuststadje Mataro. Na drie jaar strandde het huwelijk en trok Sheila enkele kilometers landinwaarts richting Granollers. Daar deed de vierjarige Lamine zijn eerste voetbalstapjes op het veld van de lokale vereniging La Toretta. Dat wisselde hij af met partijtjes steegjesacrobatiek in Rocafonda als hij bij zijn vader verbleef. Mataro is de laatste halte van de rit die ook langs Badalona passeert, bekend om zijn Europees scorende basketbalvereniging Joventut. Het station van Mataro ligt naast het strand en een zeilbotenjachthaventje. Honderden jongeren genieten van het water van de zee. Ik las op de kaart dat Rocafonda ongeveer drie kilometer verderop – maar vooral hogerop – gelegen is. Ik besloot al stappend de hitte van om en bij de 35 graden te trotseren en zo het stadje een beetje te ontdekken. Ik startte wat ik later zou omschrijven als de palmbomenroute. Tientallen exemplaren bakenden het strand af en op de top in de verkeersdrukte van Rocafonda eindigde ik aan een plantsoentje met drie palmbomen.
Rocafonda dus….Lamine Yamal verwijst er vaak naar na zijn doelpunten. Met het handgebaar 304. Naar de laatste drie cijfers van de postcode 08304. Daarmee toont hij zijn blijvende trots op zijn roots. Het is zijn antwoord op de racistische taal van de extreemrechtse partij VOX die Rocafonda denigrerend schoffeerde als een multiculturele mesthoop. Met elk doelpunt dat hij viert, gaf hij aan de wereld zijn verbondenheid met zijn afkomst prijs.
Halverwege stopte ik aan de Plaça Joan. Een klassiek pleintje, waar de kinderen van de wijk voetballend de tijd verdrijven. En waar ongetwijfeld de jonge Lamine één van hen is geweest. Een dakloze man slaapt er op een bank, in het gezelschap van zijn hebben en houden, zijnde enkele zakken met wat kleding. Het is half tien in de ochtend, op het caféterrasje zitten enkele rokende en bierdrinkende vrouwen te kletsen. Ik bestelde een expresso en hoorde de basiliekklok tien uur slaan. Intussen raasden in de smalle straatjes bussen, vrachtwagen en scooters achter elkaar. Ze vulden de atmosfeer met benzinewalmen. Aan het Espai Culturel wisselde het straatbeeld zich met kortgerokte meiden en gesluierde dames. Ik nam het pad richting ciudad vieja, het bracht me langs de historische stadskern en mooie Basilica Parochial de Santa Maria. Vrolijke orgelklanken vulden het pleintje, er werd geoefend ter ere van het heilige Temple Jubilar. Van daaruit was het minder dan één kilometer tot aan de Bar Familia Lamine Yamal 304 op de Carrer Pablo Picasso. Deze kroeg is in handen van de oom van Lamine. Die baatte vroeger een Arabische bakkerij uit aan de Carrer Frank Marshall, waar de jongen vaak verbleef als hij in Rocafonda vertoefde.
Ik draaide eventjes rondjes, want vond niet meteen veldje met het beroemde muurschilderij. De vriendelijke mevrouw Montserrat, een dame op leeftijd, gidste me naar het betonnen pleintje achter het domein van de plaatselijke club. Voor los muros del nuevo 10 dribbelen jongens en meisjes van alle huidskleuren de ziel uit het lijf. Volgens een reportage in La Vanguardia, die gelukkig toeval verscheen als ik in Barcelona verbleef, is de kunstenaar, een lokale street-artist met nauwe banden in de buur. Merkwaardig genoeg werd zijn naam niet vermeld. Hij koos bewust voor de kale betonnen muren van het oude speelveld. Voor hem gold dit als een esthetisch statement, maar ook een sociaal gebaar: kunst hoort hier, midden tussen de kinderen, niet in een museumzaal.
Hij tekende Yamal op de muur, niet als een voetbalvedette maar als een herkenbare jongen uit de buurt. Met het legendarische nummer 10 op zijn rug. Tegelijk met een blik vol vastberadenheid, en zelfs enige grimmigheid uitstralend. Rocafonda is geen gemakkelijk te begrijpen wijk. Ze ontstond in de jaren zestig van de twintigste eeuw toen duizenden arbeiders met hun gezinnen uit Andalusië en Galicië naar Catalonië trokken. Ze vonden er werk in de textielbedrijven en metaalfabrieken rond Mataro. De regering trok grauwe appartementsblokken op om de nieuwkomers te huisvesten. Tijdens de crisis van de jaren tachtig, waarbij de industriële productie achteruitboerde, verschoof de sociale structuur. De oorspronkelijke bewoners trokken naar de buitenwijken van Barcelona. In hun plaats zakten mensen uit Noord-Afrika en Zuid-Amerika naar Rocafonda af.
Vanaf de 21 ste eeuw werd de omgeving als kwetsbare wijk bestempeld. Met hoge werkloosheidscijfers, lage inkomens, schooluitval en jongerencriminaliteit. Anderzijds ontstond er een sterk wijgevoel. Families steunden elkaar in deze kleine gemeenschappen en het straatleven kreeg een centrale rol toebedeeld in het sociale leven: pleintjes werden ontmoetingsplekken waar de jong en oud hun dagen sleten. Met de nodige botsingen en blauwe plekken tot gevolg. Men noemde het barrios de luchadores, wijken van vechtersbaasjes…Omdat de omstandigheden je daartoe dwingen en je verplicht wordt door te zetten om te overleven.
Lamine Yamal is een kind van die realiteit. Zijn vader en moeder maakten deel uit van deze tweede migratiegolf. Voetbalveldjes in Rocafonda waren meer dan een vrijetijdsbesteding: ze waren een uitlaatklep, een podium en voor sommigen een ontsnappingsroute. De betonnen kooi waarin Yamal zijn eerste baltoetsen oefende, was tegelijk een sociaal strijdperk en een veilige haven.
De wijkidentiteit past zich de voorbije tijd voorzichtig aan. De Catalaanse overheid investeert in renovaties en sociale programma’s, en lokale organisaties proberen jongeren nieuwe perspectieven te bieden via onderwijs en sport. Toch blijft Rocafonda voor velen een symbool van achterstand. Daarom heeft de muurschildering van Yamal zo’n grote emotionele impact: ze herschrijft het verhaal van de wijk. Voor de jongeren van Rocafonda is de muurschildering geen toeristische attractie, maar een hoop biedende spiegel. Yamal zelf belichaamt precies dat verhaal: hij is niet alleen een sterspeler van FC Barcelona, maar ook een zoon van Rocafonda – een jongen die zijn talent vormde tussen de flatgebouwen en die nu de dromen van een hele gemeenschap op zijn schouders draagt. De historiek van Rocafonda en het levensverhaal van Yamal zijn daardoor onlosmakelijk verbonden. De muurschildering is meer dan een eerbetoon; ze is een visueel manifest van veerkracht. Rocafonda, lang gezien als een probleemwijk, is nu ook het symbool van een wonderbaarlijk voetbalverhaal. Los muros del nuevo 10 geeft hen immers als boodschap mee: als hij het kon, waarom wij niet?
Na Rocafonda deed ik ook nog Granollers aan en bezocht met trein en bus en de voetbalclub La Toretta, waar Yamal zich op zijn vierde levensjaar aansloot. Het veld van La Toretta situeert zich in de diepte, met zicht op een heuvelrij, in een industriegebied. De bus kan de afdaling slechts stapsgewijs aan. Na een tocht met het openbaar vervoer van meer dan honderd kilometer heen en weer en een wandeling van dik tien kilometer, keerde ik terug naar de Passeig de Gracia. Daar kon ik het toch niet nalaten om de parallel met Antoni Gaudi te trekken. Krijgt Barcelona’s meest unieke architecturale kunstenaar uit de negentiende eeuw – inspiratiebron voor mensen uit alle werelddelen – weldra het gezelschap van de meest unieke voetbalkunstenaar uit de éénentwintigste eeuw? Op zijn beurt inspiratiebron voor mensen uit alle werelddelen? Zo zat het in mijn verbeelding. Verbeeldingsgewijs gesproken vanzelfsprekend. Zou hij werkelijk niet in staan zijn om de voetbalgeschiedenis een nieuwe invulling te geven?
Het was woensdagavond 23 juli 2025. Lamine Yamal.
