Een dagelijkse serie van 31 afleveringen…Iconen van het WK Voetbal 1920-2026 uit het gelijknamige boek. Vandaag: Andrea Pirlo; 19 mei 1979.
Italië – Frankrijk 1-1 (penalty’s 5-3), finale Weltmeisterschaft Duitsland 2006 op 9 juli 2006, Olympisch Stadion Berlijn
Andrea Pirlo. De Italiaanse legende is van het filosofische voetbaltype. Dat bleek uit zijn beknopte biografie die hij de titel schonk ‘Penso Quindo Gioco’. Ze werd in het Engels gepubliceerd als ‘I think therefore I play’.
Vrije vertaling: ‘Ik denk, dus ik speel voetbal’. Op zijn vijftiende haalde de beroemde Roemeense trainer Mircea Lucescu hem in de selectie van het eerste elftal van Brescia. Die gaf hem meteen als opdracht mee: ‘Blijf spelen zoals je bij de jeugd deed.’ Tegen de groep sprak hij duidelijke taal: ‘Vanaf nu geven jullie de bal aan Pirlo, hij weet tenminste wat hij ermee moet aanvangen.’
De oudere Pirlo raakte in de ban van coach…Pep Guardiola. Hij ontmoette hem nochtans slechts één keer in zijn leven: tijdens het Gampertoernooi in Camp Nou in 2010. In die tijd had Pirlo zich ontpopt tot…playstationtopper: ‘Na het wiel was playstation de beste uitvinding aller tijden. En sinds het bestond, noemde ik mij Barça.’ Dat deed ook zijn ploeggenoot Nesta, die Pirlo tijdens toernooien onder de spelers van AC Milan, naar de kroon stak. Die onderlinge duels tussen Pirlo en Nesta werden dus Barça versus Barça. Beiden kozen bovendien voor Pep Guardiola als hun playstationcoach. En toen ze dus in 2010 in Barcelona speelden, ontvouwden ze zelfs een plan om hem…te ontvoeren.
Daar kwam echter niets van in huis maar Pirlo hield er wel de naar eigen zeggen mooiste voetbalconversatie uit zijn leven aan over met de man die hij vanop afstand bewierookte: ‘Guardiola ging in dat gesprek recht naar de focus. Hij zei dat hij me nodig had omdat hij een middenvelder zocht die kon alterneren met Xavi, Iniesta en Busquets. Hij vond mij de kers op de taart. Hij noemde me een speler van wereldklasse. Ik wist niet wat ik hoorde. Ibrahimovic dacht dat hij Guardiola beledigde door hem ‘de filosoof’ te noemen maar dat is toch een verdomd mooi compliment. Een filosoof denkt na over het leven, zoekt naar wijsheid en hanteert principes die hem gidsen in wat hij doet.’
De transfer van Pirlo naar Barça ging niet door omdat de spelmaker in 2006 een contract voor vijf jaar had getekend bij AC Milan. Wanneer hij zijn loopbaan overschouwt, komt hij steeds terug bij de beide finales van de Champions League tegen Liverpool in 2005 en 2007. En merkwaardig genoeg kon de zege van 2007 het verlies van 2005 niet compenseren. De nederlaag van 2005, nadat AC Milan een 3-0 voorsprong uit handen gaf, bleef hem als een nachtmerrie achtervolgen. In 2006 eigende Pirlo zich een plaats toe op het wereldpodium. Bondscoach Marcello Lippo velde een duidelijke oordeel over hem: de belangrijkste voetballer van de Squadra Azzurra.
Pirlo beschrijft in zijn herinneringen zeer accuraat zijn strafschop in de wereldbekerfinale 2006 tegen Frankrijk. Het begint met de twee woorden die Lippi hem toefluisterde na het laatste fluitsignaal: ‘Jij eerst!’. Hij wist wat dat betekende: de eerste in een penaltysessie van een wereldbekerfinale zijn, betekent niet noodzakelijk goed nieuws. Je wordt beschouwd als de beste, maar tegelijk schuift de coach ook alle verantwoordelijk in je nek. Hij weet ook dat je bij het missen van de penalty door iedereen met de nek zal worden aangekeken.
Hij beschouwde het samenzijn rond de middencirkel als een sadistisch groepsritueel. De aangeduide speler krijgt een ervaring die je niemand toewenst: vijftig meter overbruggen als een verschillende belevenis, de angst slaat je om het hart. Het trok de vergelijking met een ter dood veroordeelde die naar de elektrische stoel gaat.
‘Het was mijn beurt en ik acteerde op instinct. Ik zou hem in het midden van het doel liften, een beetje met krommend boogje want Barthez zou per definitie een hoek kiezen. Ik koos om traag naar de stip te wandelen. Ik wilde uiteindelijk elke seconde voelen. Zoals steeds, gunde ik de keeper geen blik maar richtte mijn blik op de wijde horizon. In plaats van Barthez zag ik fotografenflitslichten. Ik hoopte dat ze me niet zouden verblinden. Ik droeg de bal naar de stip en keek even naar de hemel om hulp te vragen. Mocht God bestaan, dan zou hij zeker geen Fransman zijn. Ik haalde diep en langdurig adem en ik voelde op dat moment wat het betekende om Italiaan te zijn. Nooit durfde ik vermoeden dat het moment voor ik een penalty zou trappen mijn geest zo’n prachtig inzicht zou geven. Je gevoel werd gedeeld door miljoenen landgenoten. Deze strafschop hielp me definiëren tot wie ik ben. De man die het risico op fouten zo quasi mathematisch had geminimaliseerd dat hij wist dat hij de bal door het midden achter de vallende Barthez diende te trappen.’
Bij het einde van zijn loopbaan bekende hij dat zijn spelstijl een geheim herbergde. Zijn waarneming van het spel was anders. Het was voor hem een kwestie van gezichtspunt, van een zo breed mogelijke kijk, vanuit de bekwaamheid om het grotere plaatje te zien.
Hij bestudeerde instinctief de ruimte voor hem om te zien waar hij de bal kon schuiven.
Hij voelde ook nooit enige stress. De dag van de wereldbekerfinale bracht hij al slapende en met het spelen van Play Station door: ‘ In de avond ging ik het veld op en won ik de wereldbeker.’ Andreas Pirlo.
Uit: Iconen van het WK Voetbal 1920-2026 – Raf Willems – Uitgeverij Best in Books
