In het Fifa-hoofdkwartier in Zürich, of is het nog Doha of de lege verdieping in Trump Tower in New York, is het dezer dagen ongetwijfeld feest. Volle stadions (een gemiddelde van 64.508 toeschouwers per wedstrijd) ondanks woekerprijzen. 215 doelpunten in de groepsfase, goed voor een gemiddelde van 2,99 per match. Vier jaar geleden was dat slechts 2,69. En ondanks de uitbreiding van het deelnemersveld bleef het aantal afstraffingen beperkt. Landen als Kaapverdië en Curaçao zorgden zelfs voor een sprookjessfeer.
Tunesië is de enige van de tien Afrikaanse ploegen die de eerste ronde van dit WK niet heeft overleefd. Goed dus voor 90 % op het rapport. Geen enkel continent doet beter. Azië daarentegen verloor zeven deelnemers. Slechts 27 % gaat naar de KO-fase. Vooral de Golfstaten staan nog steeds nergens en de uitschakeling van Zuid-Korea was misschiien wel dé verrassing van de eerste ronde.
Uefa verloor drie (Tsjechië, Turkije, Schotland) van zijn zestien ploegen. 81,25 % gaat door. Concacaf (Noord-en Midden-Amerika) zag drie ploegen of de helft van zijn teams vertrekken. Conmebol (Zuid-Amerika) wuifde slechts één team uit (Uruguay). 83 % speelt verder. Oceanië verloor zijn enige vertegenwoordiger (Nieuw-Zeeland).
Vooral Afrika doet het dus duidelijk beter dan op vorige toernooien. Maar laat ons voorzichtig zijn met conclusies. Het was tot nu toe moeilijker om uitgeschakeld te worden dan om door te gaan. Nu pas spelen we verder met 32 ploegen, tot vier jaar geleden het vaste deelnemersaantal. Vier teams van het zwarte continent eindigden bij de betere derdes, vijf ploegen werden tweede in hun poule en niemand kon zijn groep winnen.
De volgende ronde zou, op basis van de resultaten in de eerste ronde, pijnlijk kunnen worden.
New York Times
Nu wordt het immers pas echt ernstig. ‘De groepsfase is een globaal cultureel festival, waarin de fans hun nationale identiteit kunnen uitdragen’, aldus Rory Smith in The New York Times. ‘Nu deze fase voorbij is, begint een sportieve topcompetitie.’
Voor ons Europeanen telt vooral dat tweede deel. ‘Het eerste deel is echter vrolijker en definieert hoe het evenement in ons geheugen verder zal leven’, aldus Smith. ‘Ook omdat dit het deel is dat Fifa niet kan verknoeien. Het speelde zich af op de tribunes, maar vooral ook rond de stadions en in de straten van veel grote en kleine steden. Ver weg van de exploderende ticketprijzen, de luxe en het artificiële gedoe. Het is het deel dat de fans toebehoort. Het deel dat Fifa niet kan exploiteren, het deel dat ze ons nooit kunnen afnemen.’
De manier waarop de Iraanse ploeg door Amerika werd behandeld was een WK onwaardig. Het terugsturen van de Somalische ref was ronduit een schande. Ook een aantal andere supporters werden onheus behandeld. Maar alles bij elkaar bleef de schade beperkter dan gevreesd.
Donald Trump hield zich gelukkig afzijdig. De vrees dat hij het WK zou politiseren is voorlopig ongegrond gebleken, al mogen we ons het ergste voorstellen bij de rol die hij bij de bekeruitreiking kan spelen. Belangrijk is dat de drie organiserende landen het voorlopig op het veld uitstekend doen. Amerika, Canada en Mexico gaan door. Dat het WK in Mexico leeft kan niet verbazen, maar ook de VS en Canada beleven een soort van ‘Sommermärchen’ (zomersprookje) zoals in Duitsland in 2006.
‘De sfeer in het land is in lange tijd niet zo goed geweest’, aldus The New York Times. De krant heeft het zelfs over ‘het feelgood-verhaal van de zomer’. De immigratiedienst heeft zich gelukkig dan ook niet of nauwelijks gemoeid. Er zijn veel fans uit de diaspora aanwezig bij de wedstrijden en zij kennen de voetbalcultuur.
De vrees van The Economist, toch een van de meest serieuze bladen in de wereld, dat dit wel eens het laatste WK uit de geschiedenis kon worden, blijkt ongegrond. Het weekblad vreesde dat in deze tijden, waarin ‘internationale samenwerking bedreigd wordt door de opmars van het ethno-nationalisme en alle globale instituten aan geloofwaardigheid inboeten’, ook het voetbal fatale klappen kon krijgen. Maar zelfs Gianni Infantino krijgt de bal niet zomaar plat.
