Het gebeurt niet vaak dat ik het met HVDW (De Morgen) eens ben, wanneer zijn column over voetbal gaat. Dat hoeft ook niet. Analyses en commentaren in columns in kranten en bijvoorbeeld bij De Witte Duivel scherpen de (voetbal)honger aan en werpen vaak een ander licht dan je eigen schijnwerpers op wedstrijden, situaties en reglementen. En zo hoort het ook. Tegensprekelijke gesprekken die met respect worden gevoerd, leiden vaak tot andere inzichten. En – zeker in het voetbal – het mag nooit om de man gaan, maar altijd om de bal. En dat wordt de laatste tijd te vaak vergeten.
Dat gebeurt vooral wanneer het om de interpretatie van situaties in een wedstrijd gaat. Zet van elke ploeg een supporter naast elkaar en ze zullen heel vaak een diametraal tegenovergestelde mening hebben over een al dan niet gefloten buitenspel, een al dan niet aangeschoten bal of een zogenaamde lichte penaltyfout. Dat geldt niet enkel voor supporters, maar soms geloof je zelfs je eigen oren niet als na de match de twee trainers op de persconferentie hun wedstrijdanalyse maken. En het loopt al helemaal fout wanneer een speler na de wedstrijd een microfoon onder zijn mond geduwd krijgt en dan nog vol adrenaline wordt geacht om een objectieve analyse van de match te maken. Uiterst zelden wordt de “schuld” voor een slechte wedstrijd bij zichzelf gelegd. Dat is ook buiten het voetbal een haast logische stap. In voetbal is het zwarte schaap vaak gemakkelijk gevonden. Vroeger was dat wezen inderdaad zwart, maar nu dragen ze een oranje, gele of groene outfit. Inderdaad, de scheidsrechter. De man of vrouw die het spel leidt en moet toezien dat alles correct verloopt. Het Duitse woord der Unparteiische dekt eigenlijk beter de functie van de referee: de persoon die onpartijdig moet zijn. En volgens mij is dat ook in 99% van de gevallen zo.
En toch wordt week in, week uit naar de man – en bij uitbreiding de VAR – gewezen. In plaats van wat er echt toe doet. En dat is wat HVDW heel duidelijk en correct stelt. Met de invoering van de VAR verloopt het voetbal eerlijker en kunnen spelers minder profiteren van het beperkte inschattingsvermogen van scheids- en lijnrechters. En het woordje “beperkt” mag je letterlijk nemen. Het menselijk brein is jammer genoeg gewoon niet in staat om sommige situaties in te schatten. Wie dat niet gelooft, moet maar eens “flash lag effect soccer” op zijn computer intikken. Dit fenomeen leidt vooral tot foute beslissingen bij buitenspel. Een mens kan nooit zien wat de VAR ziet. En al zeker niet wanneer het om een iets te groot uitgevallen teennagel gaat.
In zijn bijdrage heeft HVDW het ook over natuurlijke houding. Neen, een normale mens loopt niet met de handen op zijn rug naar een bal.
Maar wat misschien nog het meest stoort, zijn de regels die interpretatie toelaten en waar de bevoegde instanties (o.a. IFAB) blijven aan vasthouden. Vermoedelijk tegen beter weten in, omdat de zogenaamde (valse) romantiek van het voetbal bewaard moet blijven. En wie is er bij al die gevallen de gebeten hond? Ja, juist. En toch zijn er nog altijd analisten – en niet van de minsten – die spreken over een lichte fout, …, alsof je een beetje zwanger kunt zijn. We blijven het tot vervelens toe herhalen: pinanti is pinanti.
Kijk verder gewoon naar de afgelopen weken. In Engeland zou Arsenal onterecht gewonnen hebben tegen West Ham. Alle Schotten – behalve de fans van Celtic – vinden dat Hearts of Midlothian bestolen is. En ook tijdens de bekerfinale tussen Union en Anderlecht werd weer met scherp geschoten op de referee. Daarbij wordt zedig gezwegen dat er tijdens de wedstrijd haast niet met scherp werd geschoten, het ging veel vaker om losse flodders.
Waar scheidsrechters wel in de fout gaan – misschien opgelegd? – is de veel te lakse houding in het strafschopgebied bij hoekschoppen of vrije trappen. HVDW vergelijkt de situatie met sumoworstelen. Zelf ben ik blij met die vergelijking. Want keer op keer wordt hier gerefereerd aan het rugby. En dat is gewoon een belachelijke stelling. In het rugby mag enkel de speler in het bezit van de bal worden getackeld. Een speler zonder bal vasthouden, trekken aan zijn shirt, hoofd of zelfs nek, wordt onverbiddelijk bestraft. Afhankelijk van de zwaarte van de fout kan dat geel of rood betekenen en mag een speler wat gaan “uitrusten” in de sin bin (het vuilnisbakje voor zondaars) of naar de kleedkamer vertrekken. En het slachtoffer krijgt een strafschop toegewezen. In tegenstelling tot het voetbal is rugby perfect gereglementeerd, treedt de VAR correct op, wordt de beslissing via PA kenbaar gemaakt en wordt de scheidsrechter niet tegengesproken, maar met respect behandeld.
Van sumoworstelen ken ik niks, maar elkaar vastpakken is daar de normaalste zaak van de wereld. Wat het voetbal betreft, zou ik daarom net pleiten voor een beetje minder sumo en wat meer rugby.
