Het plan van Gianni Infantino om een deel van de commerciële rechten van het WK te verkopen aan privé-investeerders wordt door veel mensen al als een ‘fait accompli’ beschouwd. Niets is minder waar. De kans is reëel dat de Zwitser zijn hand heeft overspeeld. Het plan lijkt me eerlijk gezegd kansloos. Het is InfantiNO (eerlijk is eerlijk, niet zelf bedacht).
‘Een voorstel’, ‘democratisch’. Het zijn de woorden van de voorzitter van Fifa, die blijkbaar merkwaardige opvattingen heeft over democratie. Wie voor stemt kan op zo’n 40 miljoen dollar rekenen, wie tegenstemt krijgt niets. In Fifa heet dat misschien democratie, maar niet in de echte wereld.
De reactie van Uefa liegt er alvast niet om. ‘De Fifa kan niet doorgaan om de sport te gebruiken om zichzelf en zijn vrienden te verrijken.’ Om te beginnen heeft hij foute vrienden gekozen. De entourage van Donald Trump kan op weinig sympathie rekenen in de echte wereld. Het feit dat Josh Kushner, de broer van de schoonzoon van The Donald, als belangrijkste investeerder wordt genoemd, wekt alleen achterdocht en tegenkanting op.
Het is nu afwachten hoe de nationale bonden reageren. De Uefa is woest, maar al minstens een van haar leden (Tsjechië) heeft zich al achter de plannen geschaard. Erg belangrijk is dit niet. Wat doen Engeland, Duitsland, Frankrijk, Italië en Spanje? Zij bepalen de koers, niet de kleinere voetballanden. Ja, democratie is ver te zoeken in voetballand.
Kwakzalverij
Om te beginnen is heel het plan kwakzalverij. Straks zou een deel van de winst naar privé-investeerders gaan. Geld dat nu volledig naar de bonden gaat. Waarom een flink deel (20 procent?) van de 15 miljard dollar van het WK 2026 afstaan aan Kushner en co. Waarom zou met hen aan boord de opbrengst van een WK stijgen? Tenzij met drankpauzes en andere trucs van de foor. Wat de bonden aangeboden wordt, is: meer geld nu en later (wellicht) minder.
De echte beslissing ligt hoe dan ook niet bij de bonden, maar bij de spelers en clubs. FIFPro, de spelersvakbond, heeft al ‘grote bezorgdheid’ geuit. ‘Dit is een stap die fundamenteel en onomkeerbaar de competities zouden veranderen waarin de spelers aan de slag zijn’, heet het nog. Veel spelers verdienen tijdens een WK lagere premies dan bij hun clubs. De winstpremies voor interlands zijn niet vergelijkbaar met die in de Champions League. Waarom zouden de spelers dat aanvaarden als een deel van de winst naar aandeelhouders gaat in plaats van naar hun nationale bond, waar ze een deel van hun opleiding aan te danken hebben?
En dan zijn er vooral de clubs. Zij kregen 355 miljoen dollar voor het afstaan van hun spelers en bescheiden bedragen als spelers geblesseerd geraakten. Die clubs betalen tijdens het WK het salaris van hun spelers gewoon door. Een traditie van bijna honderd jaar (hoewel er aanvankelijk geen profs bij waren), omdat de clubs beseften dat de (inter)continentale bonden dat niet zouden kunnen of veel minder winst zouden puren uit hun toernooi. Uefa, maar zeker ook Fifa, bestaan bij de gratie van de clubs. Waarom zouden zij het risico van geblesseerde en/of vermoeide spelers blijven nemen als de winst voor een deel naar privé-mensen gaat?
Geen paniek
Geen paniek dus. Infantino krijgt heus niet altijd zijn zin. Collega Henk Mees stuurde me net een passage uit het NRC van morgen. ‘Het is overigens niet de eerste keer dat de Fifa met grote hervormingen komt om het voetbal te kapitaliseren. In 2018 sneuvelde een plan van Infantino om twee nieuwe competities op te richten, gesteund met 25 miljard dollar van de Japanse durfinvesteerder Softbank. Ook in dit plan zouden alle bij de Fifa aangesloten bonden meer geld kunnen beuren uit het landenvoetbal. En ook toen zat er een herverkiezing aan te komen.
‘Na een dreigement van Europese bonden om uit de vergadering te stappen, ging het plan uiteindelijk niet door.’
Een ezel die zich twee keer aan dezelfde steen stoot? InfantiNO. Deze man moet weg uit het voetbal.
