Op 22 december valt eindelijk het vonnis in het proces over de dood van Diego Armando Maradona. Dan kennen de zeven zorgverleners die terechtstaan voor nalatigheid hun lot. Het proces werd in april van dit jaar hernomen, nadat de rechtbank vorig jaar besliste dat alles moest overgedaan worden omdat een van de rechters de integriteit van de rechtszaak in het gedrang had gebracht.
Diego Armando Maradona, een voetballer met negen levens, zo leek het. Een tragische held die na elke tegenslag weer opstond en terugvocht. Velen dachten dat hun god onsterfelijk was. Vooral nadat hij in 2007 in het ziekenhuis was opgenomen met acute hepatitis vanwege overmatig alcoholgebruik. ‘El Barbas (de Oude Man) wil me nog niet’, zwengelde hij zelf het idee van onsterfelijkheid aan.
Helaas, hij was pas 60 toen hij op 25 november 2020 overleed. Argentinië, dat vanwege corana pas uit een maandenlange lockdown kwam, was in totale schok. De emoties liepen hoog op. Dat hun idool bijna als een dief in de nacht werd begraven, maakte het alleen maar erger.
Maradona keerde in september 2019 definitief naar Argentinië terug, nadat hij acht jaar als coach had gewerkt in Mexico en de Verenigde Arabische Emiraten. Hij tekende een contract bij Club de Gimnasia y Esgrima La Plata, dat tegen de degradatie vocht. Bij alle uitwedstrijden werd hij als een halfgod onthaald. Sommige clubs boden hem letterlijk een troon aan om de wedstrijd langs de zijlijn te volgen.
Toen de competitie op 17 maart 2020 werd stilgelegd vanwege corona verdween hij uit de publieke arena. Hij dook weer op voor de viering van zijn 60ste verjaardag op 30 oktober 2020. Toen het voetbal hervatte, kwam hij verward over en had hij duidelijk moeite om te stappen. Op 2 oktober volgde het nieuws dat hij een hersenoperatie moest ondergaan.
Op 24 november wenste zijn neef Jony Diego hem rond elf uur ’s avonds slaap wel. De volgende ochtend hoorde de kok gerommel in de kamer van de patiënt, maar vermoedde geen kwaad en besliste hem niet te storen. ‘El Diez’ overleed op 25 november rond het middaguur in volstrekte eenzaamheid. ‘Hij was eindelijk verlost, bevrijd van de last om Diego Armando Maradona te zijn’, schreef Guillem Balague.
Nationale rouw
President Alberto Fernandes riep drie dagen van nationale rouw uit. Na de autopsie in het San Fernando ziekenhuis werd zijn lichaam op 26 november overgebracht naar het Casa Rosada, het presidentiële paleis. De kist werd in de Hal van de Zuid-Amerikaanse Patriotten opgesteld en was bedekt met de Argentijnse vlag en een shirt van de Boca Juniors.
Volgens Fernando Romero Nunez van de Buenos Aires Herald trokken meer dan een miljoen Argentijnen naar het Casa Rosada om hun idool een laatste eer te bewijzen.
De poorten gingen om zes uur ’s morgens open. De wachtrij zwol voortdurend aan. Het zou dagen geduurd hebben om iedereen toe te laten. Het einde van de wake was om zeven uur ’s avonds voorzien en de poorten werden onverwacht snel gesloten. De familie besloot rond half vijf dat het lang genoeg had geduurd.
Ontelbare fans geraakten niet meer tot bij de doodskist. Leden van de beruchte ‘barrabravas’ (hooliganbendes) probeerden over de hekken te klauteren en het paleis binnen te geraken. Er werd gevloekt en gevochten. Het was chaos troef. De politie vuurde traangas en rubberkogels op de menigte af. Alles live te volgen op zowat alle Argentijnse televisiezenders.
Zijn ex-vrouw Claudia en twee dochters, Dalma en Gianinna, werden uit het Casa Rosada afgevoerd en de kist werd rond 19 uur in sneltreinvaart naar de begraafplaats Jardin Bella Vista gebracht. Een haag zwaarbewapende militairen hield de wacht voor de ingang van het kerkhof. Argentinië begreep niet dat hij geen staatsbegrafenis kreeg en in intieme kring werd begraven. Op verschillende plaatsen in de stad werden altaren met shirts, foto’s, bloemen en de tekst ‘Diego leeft voort in ons’ opgericht.
Het laatste woord over het einde van Maradona was nog niet gezegd. De schrijver Andrés Burgos twitterde dat ‘de jacht op de schuldige voor de dood van Maradona is geopend, alsof zijn teloorgang pas in zijn laatste dagen is begonnen en niet het gevolg is van wat hij deed of naliet sinds hij veertig was. Het is alsof er naar de foto gekeken wordt en niet naar de film.’
Verschrikkelijke pijnen
Er werd meteen een onderzoek naar zijn overlijden opgestart. Op 18 april 2023 besliste het Hof van Beroep van de rechtbank van San Isidro dat er een rechtszaak zou volgen op basis van de feiten die door een medisch team van experten aan het licht waren gebracht.
Diego Maradona bleef de krantenkoppen opeisen. De zaak werd bij loting toegewezen aan de 3de Strafrechtbank van San Isidro. Twee keer werd het proces uitgesteld. Onder andere omdat Dahiana Madrid, een van de beschuldigden, een proces met een volksjury eiste. Dat werd in oktober 2024 aanvaard, waardoor er twee processen naar de dood van Maradona zouden komen.
Op 11 maart 2025 begon om negen uur in het Tribunales San Isidro, in het noorden van Buenos Aires, eindelijk het proces over de dood van Maradona. Op 28 maart waren de autopsieresultaten gepubliceerd. Affiches en t-shirts met de boodschap ‘Justicia per Diego’ (gerechtigheid voor Diego) maakten duidelijk dat veel Argentijnen geen vertrouwen hadden in de zaak.
Zeven medici en paramedici die hem in zijn laatste dagen begeleidden, stonden in de beklaagdenbank: hersenchirurg Leopoldo Luque, die sinds 2016 zijn lijfarts was, psychiater Agustina Cosachov, de dokters Nancy Forlini en Pedro Di Spagna, psycholoog Carlos Diaz, de verplegers Ricardo Almiron en Dahiana Gisella Madrid, en Mariano Ariel Perroni, de coördinator van de zorgverzekeraar. Ze stonden terecht voor onvrijwillige doodslag met verzwarende omstandigheden, omdat ze ‘op een ongepaste, gebrekkige en roekeloze manier zouden hebben gehandeld’. Volgens de aanklagers Laura Capra, Cosme Irribarren en Patricio Ferrari van het openbaar ministerie was zijn dood het gevolg van professioneel wangedrag en nalatigheid van het medisch team. Zo zou de voorgeschreven medicatie niet correct zijn toegediend. De beklaagden riskeerden gevangenisstraffen van 8 tot 25 jaar.
De rechterlijke afwikkeling van de dood van Diego Maradona begon in een gespannen sfeer. De eerste zittingsdag was de enige die legaal mocht worden gefilmd. De beelden werden uitgezonden op het YouTube-kanaal van de rechtbank. De twee lijkschouwers vertelden op dag 1 dat het idool gedurende zo’n twaalf uur verschrikkelijke pijnen moest doorstaan hebben, omdat het vocht zich ophoopte in zijn buik en longen. Als officiële doodsoorzaak werd een acuut longoedeem, hartfalen en een hartaandoening genoemd. Ze waren van oordeel dat zijn doodsstrijd zes tot acht uur had geduurd.
Patricio Ferrari zorgde voor opschudding in de rechtbank toen hij foto’s toonde van het lijk. ‘Zo stierf Maradona’, zei hij. De woorden weergalmden minutenlang. La Nacion citeerde forensisch expert Carlos Mauricio Cassinelli in de getuigenbank. ‘Zijn hart woog twee keer zo zwaar als een normaal hart. Er was 4,5 liter water verzameld in Maradona’s organen. Dat gebeurt niet erg snel. Ik schat dat daar minstens tien dagen voor nodig waren. Hij was absoluut geen patiënt die thuis had mogen behandeld worden.’
Alcohol
Maradona onderging een paar weken voor zijn overlijden een hersenoperatie in de Olivos Clinic in Buenos Aires. Een bloedklonter tussen het brein en de schedel werd verwijderd. Pablos Dimitroff, de directeur van het Clinica Olivos, getuigde dat het voetbalidool tussen 4 en 11 november op intensieve zorgen lag. Volgens de arts ging het niet om ‘een noodingreep’. Hij had het over een routineoperatie, die ‘op een bepaald moment echter noodzakelijk was’.
Hij getuigde over ‘een moeilijke, agressieve patiënt die naar alcohol snakte’ en noemde het ‘een periode van complexe psychomotorische opwinding’. Volgens hem begreep Diego niet dat hij vooral stil moest blijven liggen. Luque stelde voor om Diego in een privéwoning verder te verzorgen. Dimitroff vond het onverantwoord dat hij het ziekenhuis verliet. Hij kreeg steun van Rodolfo Benvenuti, de leider van het team dat de voetballer opereerde: ‘Zijn toestand vereiste veel meer zorg dan in een thuissituatie kan aangeboden worden’, stelde hij.
Luque en Cosachov stelden voor om de patiënt gedurende 24 uur te verdoven. Wat in het ziekenhuis gebeurde. Sebastian Nani, hoofd cardiologie van Olivos, zei voor de rechtbank dat de leiding van het ziekenhuis aanbevolen had om Diego te laten herstellen in een rehabilitatiekliniek en niet in een privéwoning. Hij had het over een hoge risicopatiënt die afstotingssymptomen ervaarde. Het was bovendien een publiek geheim dat Maradona al jaren depressief was, wat de situatie geenszins vereenvoudigde.
Luque en Cosachov verschilden van mening en stelden voor hem in een privéwoning in Tigre (op 40 kilometer van Buenos Aires) verder te verzorgen. Nani maakte duidelijk dat als Maradona het ziekenhuis verliet alle verantwoordelijkheid bij hen lag.
Doodsnood
In april 2025 nam Ojeda, zijn laatste partner, het woord. Zij beweerde ‘dat Diego gegijzeld werd en van alles en iedereen bang was’. Ze zei ook dat zij en haar zoon niet bij hem mochten komen. ‘Toen dat toch eens gebeurde, vroeg hij mij waarom hij zijn zoon Diego Fernando niet mocht zien. Ik antwoordde dat dit niet mijn beslissing was.’ Ze omschreef zijn gemoedstoestand als apathisch en vond dat hij er erg bleek uitzag.
Op dag 11 van het proces was zijn oudste dochter Dalma, intussen 38, de belangrijkste getuige. In een emotioneel betoog beschuldigde ze de medische equipe, en in het bijzonder Luque, Cosachov en Diaz, verantwoordelijk te zijn voor de dood van haar vader. ‘Als zij hun werk hadden gedaan, had men zijn dood kunnen vermijden’, vertelde ze snikkend. ‘Ze hebben ons om de tuin geleid. Ze overtuigden ons dat na zijn operatie een thuisverzorging in een privéwoning de beste oplossing was. Hij zou er verzorgd worden als in een ziekenhuis, met 24 uur op 24 verzorging, alle medische apparatuur en een ziekenwagen die constant zou klaar staan. Maar dat was nooit het geval. Het was een degoutant huis waar het naar urine stonk met dokters die slechts af en toe langskwamen. Er mocht geen licht naar binnen komen. Mijn vader lachte niet meer. Hij oogde verloren.’
Giannina zei dat ze pogingen gedaan had om de zorg voor har vader op zich te nemen, maar dat zijn omgeving de politie belde om haar aan te geven. Ze vertelde al huilend ‘dat haar vader enkele dagen voor zijn dood zichzelf niet herkende op een foto’.
Verpleger Ricardo Almiron, die in zijn laatste uren bij Diego was, geraakte ook in het nauw. Hij werd ervan verdacht gelogen te hebben dat de ex-voetballer enkele uren voor zijn dood sliep en normaal ademde, terwijl uit de autopsie bleek dat hij in doodsnood verkeerde. ‘Ik kreeg orders hem niet wakker te maken’, verdedigde hij zich.
Psychiater Cosachov was de enige van de beschuldigde medici die op het proces haar versie van de feiten gaf. Ze ontkende dat de familie Maradona was misleid. Volgens haar werd de beslissing om hem ‘thuis’ te verzorgen genomen tijdens verscheidene meetings met de ziekenhuisdirectie, dokter Luque, de familie en een aantal figuren uit de entourage van het voetbalidool. Ze stelde dat ‘Maradona tegen een herstel in een medisch centrum opkeek en dat zijn familie niet tegen zijn wensen wilde ingaan vanwege eerdere slechte ervaringen.’
Dramatische wending
Het proces hield het hele land in zijn greep en zou tot juli duren, omdat er slechts twee zittingen per week plaatsvonden. Op 20 mei diende de familie van Maradona een klacht in tegen Julia Makintach, een van de drie rechters van het Hof. Twee dagen later vroeg het openbaar ministerie een schorsing van een week aan om de connecties van de rechter te onderzoeken. Er werden clips van clandestiene opnames met de rechter getoond.
De rechtszaak kreeg een dramatische wending. Julieta Makintach trok zich na het verzoek tot wraking terug omdat ze zo dwaas was geweest haar medewerking te verlenen aan een tv-documentaire over Maradona’s dood en de nasleep die later op het jaar zou worden uitgezonden. Er doken beelden op waarop ze in de gangen van de rechtbank en op haar kantoor geïnterviewd werd. Interviews met een rechter tijdens een rechtszaak zijn uiteraard verboden. De rechtbank van San Isidro verklaarde de rechtszaak nietig, omdat een van de drie rechters de ethische regels had overtreden.
Haar twee collega’s moesten beslissen of er een nieuwe rechter werd aangewezen of dat het hele proces moest worden overgedaan. ‘Rechter Makintach handelde niet onpartijdig’, liet voorzitter Maximiliano Savarino weten. ‘Haar gedrag veroorzaakte schade, zowel aan de aanklager als de verdediging.’
Makintach werd meteen voor 90 dagen geschorst door het Hooggerechtshof van de provincie Buenos Aires en er volgde een klacht van de balie van San Isidro om haar af te zetten. De Universidad Austral, waar ze strafrecht doceerde, startte een intern onderzoek.
Samen met rechter Veronica Di Tommaso besliste voorzitter Savarino ‘dat het proces moet worden overgedaan’.
Veilinghuizen
Wat er ook gebeurt, niet alleen Argentinië, ook Napels zal Diego nooit vergeten. Welke successen Napoli ook nog zal boeken. De kleine Argentijn zal er blijvend als een god vereerd worden. ‘Hij gaf ons trots’, vertellen jongeren die te jong zijn om hem te zien spelen. Voor de Napolitanen is hij voor altijd een van hen, een kind van de stad. Op een pleintje in de heuvels, het Quartieri Spagnoli (het Spaanse Kwartier), de even befaamde als beruchte volkswijk, prijkt een metershoge muurschildering van Maradona die tot een heus bedevaartsoord is uitgegroeid. De traditie wil dat voor elke wedstrijd nog altijd minstens één vertegenwoordiger van de bezoekende club op het pleintje zijn eer komt betuigen. Toenmalig burgemeester Luigi de Magistris vroeg op 4 december 2020 het stadsbestuur om het Stadio San Paolo te herdopen tot Stadio Diego Armando Maradona. Er moest een uitzondering op de wet gestemd worden, want in Italië mogen geen openbare gebouwen vernoemd worden naar iemand die minder dan tien jaar geleden overleden is.
In de folkloristische volkswijk Forcella puilen de kraampjes nog steeds uit met memorabilia van de plaatselijke held. Het zijn echter de grote veilinghuizen die fortuinen verdienen aan de balkunstenaar uit Fiorito. Op 16 november 2022 ging de zogenaamde bal van ‘de Hand of God’ (van de WK-kwartfinale op 22 juni 1986 tegen Engeland) onder de hamer bij het veilinghuis Graham Budd Auctions voor 3,4 miljoen euro. De bal was in bezit van Ali Bin Nasser, de Tunesische scheidsrechter van de partij. Het shirt dat hij die avond droeg, ging in mei 2022 bij Sotheby’s voor 9,3 miljoen dollar van de hand. In de zomer van 2025 werd 300.000 pond betaald voor het keepershirt van Peter Shilton waarmee hij niet bij de Hand van God geraakte.
Diego Armando Maradona is dood, maar de mythe leeft voort.
