‘De kogel zag er afzichtelijk uit, nadat hij door de kerk was gegaan’, schreef de Antwerpse dichter Gust Gils decennia terug. De geschiedenis herhaalt zich in het voetbal, de nieuwe religie. Dat gevoel leeft alvast in delen van het land na het niet verlengen van het contract van de Franse bondscoach Rudi Garcia en het binnenhalen van de Nederlander Mark van Bommel. Vooral in het zuiden van het land is dit behoorlijk zwaar aangekomen, maar het is volstrekte onzin om hier een taalconflict van te maken. Het draait hier om voetbal en … een gevoel van onrechtvaardigheid.
Ik lees op mijn facebook-pagina met plezier dat een paar NVA-politici zich interesseren voor de Rode Duivels, het nationale team van België. De teneur is: ‘een Franssprekende coach is ok, een trainer die Nederlands spreekt niet.’
Daar gaat het niet over. De vraag is of Garcia terecht werd doorgestuurd en of Van Bommel de geschikte opvolger is. En uiteraard staat het zuiden van het land op zijn achterste poten. Niet zozeer omdat een Nederlander de Rode Duivels in handen krijgt, Dick Advocaat ging hem al vooraf, maar omdat de Franstaligen de indruk hebben dat Garcia ten onrechte geslachtofferd werd door de Vlaamse top (lees Vincent Mannaert) van de voetbalbond.
Hebben ze daar redenen voor: ja. Er werden Garcia drie eisen gesteld: behoud in de hoogste klasse van de Nations League, kwalificatie voor het WK en kwartfinale op het WK. Niet niks als je bedenkt dat de Duivels twee jaar terug op het EK door de eigen fans werden uitgejouwd.
De sportieve criteria werden allemaal behaald en het brede publiek verzoende zich met het nationale team. Dat is nogal een resultaat in anderhalf jaar. Wil dit zeggen dat alles perfect was? Zeker niet, maar wie kan een onberispelijk rapport voorleggen? Zelfs wereldkampioen Spanje speelde 0-0 gelijk tegen Kaapverdië.
Het is niet omdat de doelstellingen werden behaald dat een contract moet verlengd worden. Als de stemming bij de spelers ronduit negatief is, moet je ingrijpen. Thibaut Courtois vond dat zijn vervanging niet noodzakelijk was, maar dat is het enige min of meer negatieve commentaar dat naar buiten kwam. Meer weet je tegenwoordig niet van de spelers, die afgeschermd worden als prinsen en koningen. Vroeger kon je met spelers spreken. On en off the record. Je wist wat er leefde. Nu ben je afhankelijk van wat de entourage vertelt. Daarbij heb ik het gevoel dat jongere collega’s (ze zijn allemaal jonger dan ik) hun oor te veel te luisteren leggen bij Vincent Mannaert. Hoezeer ik hem ook waardeer.
Examen
Het gaat hier niet in eerste instantie om het lot van Rudi Garcia. Met een vijfde plaats op het WK met een verjongd team komt hij wel op zijn pootjes terecht. Het gaat om zijn opvolger, waarvoor de lat nu al ergens in de hemel hangt. ‘Examen in september’, reageerde iemand met een lang KBVB-verleden. Dan staan Italië uit, Turkije en een maand later Frankrijk op de dagorde.
‘Helemaal akkoord met je analyse’, antwoordde Christoph Berti, de alom gewaardeerde chef-sport van Le Soir op FB. ‘Ik wil eraan toevoegen dat door deze keuze de voetbalbond zichzelf zwaar onder druk zet. Er zullen nu resultaten EN beter voetbal nodig zijn. Niet vanzelfsprekend.’
Op sociale media roepen Franstaligen op om de Duivels straks te boycotten. Zeer ongelukkig, maar je moest echt niet doorgestudeerd hebben om dit soort reacties te verwachten. Veel meer dan met taal heeft dit met een onrechtvaardigheidsgevoel te maken. Hoe groot het aandeel van Garcia ook is, is bijkomstig. Hij heeft in de ogen van veel mensen de Duivels weer tot leven gewekt. Hem dan vervangen door iemand met een veel bescheidener CV die bovendien je taal niet spreekt, ligt gevoelig in dit land. Als je de rollen zou omkeren, zou je gelijkaardige reacties in het andere landsdeel krijgen. Ja, zo’n land zijn we. Wat niet uitzonderlijk is. De Randstad en de rest van Nederland en het noorden van Engeland en Londen zitten ook niet altijd op dezelfde golflengte.
‘Grote lul’
De hamvraag is of Mark van Bommel een goede keuze is als bondscoach. Los van de taal die hij spreekt en de talen die hij niet spreekt. Op het CV van Rudi Garcia staat een landstitel met Lille (op Monaco in 2017 na de enige sinds 2013 die niet naar Paris Saint-Germain ging) en meer of minder geslaagde passages bij clubs als AS Roma, Olympique Marseille, Lyon en Napoli.
Dat lijkt toch iets zwaarder te wegen dan bij Van Bommel: de dubbel met Antwerp, anderhalf jaar PSV en drie maanden Wolfsburg. Na Antwerp al twee jaar zonder club. ‘Omdat het juiste project niet voorbijkwam’, luidt het nu. Tja.
Interessant is deze bijdrage van onze Nederlandse collega Henk Mees op de witteduivel.com van maart 2025, toen Van Bommel genoemd werd bij het Nederlandse in degradatiegevaar verkerende NEC. ‘De trainerscarrière van Van Bommel is niet gediend bij een miskleun met NEC, laat staan met een start op het tweede niveau ‘, schreef Henk op deze site. ‘Bij PSV moest hij in december 2019 na anderhalf jaar weg omdat velen binnen de organisatie
van de club zijn dwangmatig gedrag beu waren. ‘Grote lul’, noemde de teammanager hem zelfs in het openbaar. Bij VfL Wolfsburg volgde het ontslag al binnen drie maanden. Na zijn succesvolle jaar bij Antwerp, met landstitel en beker, slonk op de Bosuil gaandeweg het vertrouwen in zijn werkwijze, vooral bij de mensen met wie hij nauw moest samenwerken – net als bij PSV.’
Schoolmeester
In 2019 schreef Henk over onze nieuw bondscoach, die toen bij PSV aan de slag was. ‘De trekjes van een hoofdcoach had Van Bommel als speler altijd al. Niet alleen in de kleedkamer en op het trainingsveld, bij PSV, Barcelona, Bayern München en AC Milan. Ook menig journalist is door Van Bommel wel eens onderhouden op een cursus tactisch inzicht wanneer verslaggeving over PSV of vragen hem niet bevielen. Ook nu hij trainer is, blijft Van Bommel tegenover journalisten graag de schoolmeester uithangen. Aan de ene kant probeert hij ze te ‘pleasen’, door ze bijvoorbeeld bij hun voornaam aan te spreken. Daartegenover hamert hij vaak op zijn eigen gelijk of kiest hij voor een even mysterieus als minzaam lachje, alsof zijn aanpak staatsgeheimen bevat.’
‘Ik denk niet dat Vincent Mannaert echt wist wie hij in huis haalde met Rudi Garcia’, liet Marc Degryse optekenen in Het Laatste Nieuws. Ik vrees dat de geschiedenis zich herhaalt in het bondsgebouw in Tubeke.
