J. Heymans: In uw boek De Godenzonen van Ajax komen allerlei bijnamen van Ajacieden voor, zoals ´De commando´ (Michel Kreek) en ´Wuivend riet´ (Dan Petersen). zijn die bijnamen achter het bureau of op de tribune ontstaan?
David Endt: ´Soms sta je met vrienden naar een wedstrijd te kijken. Je geniet van een bepaalde speelwijze. Dan ligt er opeens een woord op je lippen: ¨De commando¨. Kreek was toen bezig om alle opdrachten van de trainer perfect uit te voeren. Hij had ook van dat ultrakorte haar. Dat scherpt de verbeelding nog meer aan. Een bijnaam als ¨Wuivend riet¨ is achter de tekstverwerker ontstaan. Dan zit ik te bedenken hoe al die bewegingen van Petersen gaan. Als wuivend riet. En onwillekeurig denk je dan aan Guido Gezelle, dat gedicht: ¨O! ´t ruisen van het blanke riet¨. Daardoor krijgt die bijnaam ook nog iets dichterlijks. Dat past, naar mijn smaak, goed bij Petersen. Op deze manier worden die namen geboren, maar het zijn geen algemeen erkende bijnamen die op de tribune hebben postgevat, behalve natuurlijk ¨Schip Ahoy´¨.´
J. Heymans: De Italiaanse bijnaam van Aron Winter is ´L´Intoccabile´ (De Onaantastbare). In de Serie A komen wel meer mooie bijnamen voor, zoals ´Ragno Nero´ (Zwarte Spin, Fabio Cudicini) en ´Rombo di Tuono´ (Rollende donder, Gigi Riva).
David Endt: ´Ja, vooral ¨Rombo di Tuono¨ is een onvergetelijke bijnaam, schitterend gevonden. Toen ik in Milaan aan ¨De schaduwen van San Siro¨ werkte, trok ik op een dag de bergen in. Toen kwam er ineens een ongelooflijk onweer in die uitlopers van de Alpen aanrollen. Dreigende lucht, opeens windstil, en vervolgens verschrikkelijke dreunen tegen die rotsachtige wanden. Toen kon ik me goed voorstellen hoe Riva aan zijn bijnaam is gekomen. Afkomstig uit die streek rond het Lago Maggiore was hij een woeste voetballer. Eén brok dynamiet dat plotseling ontploft.´
Bron: J. Heymans, ´Het Schaduwelftal – Over sport en literatuur´, 1994, blz. 128-129
Een veel bekendere ´Commando´ van een eerder wereldtopelftal van Ajax was middenvelder Johan Neeskens – De Nees, Johan II (Johan Segundo, naast Johan Cruijff bij FC Barcelona), El Torero.
John van ´t Schip, ook wel afgekort tot ´Schip¨ of ¨Schippie¨ (koosnaampjes), werd in Italië waar hij naartoe verkaste na een elfjarig dienstverband bij Ajax en voor Genoa speelde, ´Il Bello´ (De Mooie) en ook wel ´Il Tulipo´ genoemd (De Zwarte Tulp, Il Tulipano Nero, was natuurlijk Ruud Gullit bij AC Milan). De coiffure Van Johnny Gel was altijd onberispelijk op zijn hoofd gedrapeerd. Zijn grote nadruk op discipline leverde Louis van Gaal bij Bayern München al snel de IJzeren Tulp en de Tulpengeneraal als bijnamen op.
De legendarische Italiaanse keeper Dino Zoff (Dino Nazionale, Het Monument, want hij ging door tot zijn veertigste) was de Spin geheten, De Zwarte Spin was, behalve Cudicini, imponerend met zijn lange armen en benen en door zijn geweldige reflexen, ook de sovjet-Russische nationale doelman Lev Jashin, ook altijd geheel in het zwart gekleed (ook: De Zwarte Octopus, De Zwarte Panter, De Zwarte Tijger).
Luigi ´Gigi´Riva speelde voor Cagliari en het Italiaanse nationale elftal. Zijn snoeiharde schot met zijn linker leverde hem de bijnaam ´Rombo di Tuono´ (Donderslag) op.
Andere zelfbedachte spelersbijnamen in De Godenzonen: Pantertje (Sonny Silooy), Piring (Edgar Davids), Mannetje (Marc Overmars), Het Violistje (Tarik Oulida), Wim McEnroe (Wim Jonk) en Danny Edberg (Danny Blind) als bijnamenduo.
Rob Siekmann
