dinsdag, april 21

Gas en Licht, Lachgas en Ananas

Pinterest LinkedIn Tumblr +

Gas en licht. Bijnaam van de Oostenrijkse Ajacied Felix Gasselich. Youp van ´t Hek: ¨Toen de miskoop Felix Gasselich in De Meer opdook, werd die vent binnen een week na zijn aantreden ¨gas en licht¨ genoemd op de echte tribune. Daar zitten de mensen die ervoor hebben betaald, en niet al die bekende Nederlanders. Die hoor je niet als Ajax slecht heeft gespeeld, want ze hebben toch niets betaald (ze hoeven zich dus niet bekocht te voelen; RS). Maar het volk op de tribune (de ware voetbalkenners!; RS)  zeikt des te meer, want dat voelt zich goed bekocht (´geld terug!´; RS).´(´J. Heymans, Het schaduwelftal – Over sport en literatuur, 1994)

Lachgas. Verbastering van naam van de Griekse centrumspits Nikos Machlas (Vitesse, Ajax). Het publiek noemde hem zo. Ondanks 38 goals in 74 wedstrijden, bijna een halve goal per wedstrijd, werd hij voor Ajax niet goed genoeg bevonden. Hij had eerder bij Vitesse 34 keer gescoord. (Danny Hoekman, 11 unieke linkspoten van Oranje, 2025)

Verbasteringen van buitenlandse achternamen tot voetbalbijnamen. Vgl. ook Ananas voor de Griekse spits Yannis Anastasiou. Die heb ik zelf nog een seizoen bij Sparta Rotterdam zien spelen: hij maakte de verwachtingen niet waar (had voor Ajax gespeeld). Op de tribune werd hij ´Ananas´ genoemd. Of verbeeld ik me dat en hadden mijn zoontjes en ik dat zelf bedacht, maar ook dan was het tribunetaal, zij het beperkt tot drie supporters van de Kasteelclub!

Allemaal nogal lacherige bijnamen, omdat de spelers in kwestie niet helemaal serieus werden genomen gezien hun verrichtingen van vallen en opstaan. Het waren helemaal geen slechte spelers, maar toch… Zulke bijnamen ontstaan ook, omdat de tribuneklanten struikelen over zulke buitenlandse klankformaries en naar vereenvoudiging zoeken.

´De Ananas´ was ook een der bijnamen van Dirk Kuijt, aanvaller van FC Utrecht, Feyenoord, Liverpool en Oranje, met een ontembare inzet en werklust. ´Zijn wat weerbarstige blonde haardos leverde hem deze bijnaam op.´ (Ed van Eeden, De Tuinman, De Tsaar & De Zwarte Tulp – Voetbalbijnamen, 2011) De ene ananas (Anastasiou) was de andere (Kuyt) niet!

Drie buitenlandse spitsen, drie miskopen, drie naamvervormingen, drie keer tribunetaal.

Rob Siekmann

Share.

About Author

Rob Siekmann is van jongs af aan een groot voetballiefhebber. Hij speelde vijftig jaar amateurvoetbal. Tegenwoordig doet hij als veteraan met veel enthousiasme aan road running. Hij is supporter van 'good old' Sparta Rotterdam. Van hem verscheen in 1978 het eerste Nederlandse Voetbalwoordenboek (met een Voorwoord van Jan Mulder), twee jaar later gevolgd door Moderne voetbaltheorie. Recentelijk publiceerde hij boeken over de Voetbalspelregels (met een Voorwoord van Marco van Basten), totaalvoetbal en het monumentale CRUIJFFIAANS, dat genomineerd werd voor de Taalboekenprijs 2020. Willems Uitgevers deed in 2023 Het straatvoetbalboek het licht zien. Met Chris Willemsen verscheen ´Louis & Johan: een dubbelportret in citaten´. De nieuwste loot aan de stam is ´Straatvoetbal wereldwijd - Van Alemão tot Zidane: quotes en anekdotes´, uitgegeven door Best in Books. Rob Siekmann studeerde Slavische talen en rechten in Leiden. Hij is gepromoveerd op een proefschrift over de vredesoperaties van de Verenigde Naties. Siekmann was hoogleraar internationaal en Europees sportrecht aan de Erasmus Universiteit Rotterdam. Hij is de oprichter en eerste directeur van het ASSER International Sports Law Centre in Den Haag.

Leave A Reply