Wat nu met Manchester City? Verbanning uit de Premier League zou volgens Engelse media voor de andere clubs niet volstaan. Meerdere kranten (The Telegraph, The Independent) eisen ook een zwaardere sanctie. Nooit eerder waren er zo’n zware aantijgingen tegen een club en duurden de feiten minstens negen jaar. Hét woord in Britse pers de voorbije dagen was ‘sham’ (schijn). City is een schijnkampioen. De club en sponsor Etihad Airways dreigen met rechtszaken. Premier Andy Burnham probeert te voorkomen dat het dossier een geopolitiek tintje krijgt. Kan in deze sfeer City volgende week zondag op bezoek bij FC Liverpool?
Het grootste schandaal uit de geschiedenis van het Engelse voetbal. Daar kan geen twijfel over bestaan als je door het rapport van de onafhankelijke onderzoekscommissie wandelt. Er is sprake van ‘overweldigend bewijs’. ‘City had overduidelijk de bedoeling om de regels van de Premier League te omzeilen’, is het oordeel. ‘De getuigenissen in naam van de club waren ronduit oneerlijk.’ De conclusie van het rapport is vernietigend: ‘opzettelijk, gecoördineerd en berekend bedrog’.
Kortom, City had tussen 2009 en 2018 niet het minste respect voor de regels. En je kan de vraag stellen waarom ze daar in 2018 mee zouden zijn gestopt. Opvallend is dat de verhouding tussen de ‘sham-’ en de reguliere contracten in de loop der jaren alleen groter werd.
In het oordeel van de commissie is sprake van een stapel schijncontracten en -constructies. Wat sponsors betaalden, werd opgeblazen met petrodollars van de eigenaars. De commissie becijferde dat de eigenaars tussen 2009 en 2018 de sponsorinkomsten met maar liefst 830,69 miljoen pond opbliezen en de uitgaven met 49,414 miljoen pond afzwakten. Ter vergelijking: in de betreffende periode waren er maar acht clubs in de Premier League die in die negen jaar samen een begroting hadden die groter was dan het bedrog van City.
Verwoestend
Behalve het kunstmatig oppompen van sponsorcontracten, is ook de tactiek van de dubbele contracten onthuld. Eén met de club en één met een of ander bedrijf van de sjeiks of een andere club (zoals Roberto Mancini met Al Jazira). Ook vermakelijk, hoewel, is de deal met het mysterieuze gokbedrijf 8xbet, dat eigendom is van een gokorganisatie uit Dubai die één cliënt heeft: 8xbet.
City verzekerde zich op die manier dus van een enorm financieel voordeel dat op sportief vlak verwoestende consequenties had voor de sportieve balans van de competitie. Het kon daardoor op de transfermarkt de andere clubs aftroeven en trofeeën verzamelen, die voor extra inkomsten zorgden.
Wie zo te werk gaat, heeft geen greintje respect voor de integriteit van de sport, de regelgevende instanties, de fans – ook die van de eigen club, en de andere teams. Om City uit de Premier League te stoten, volstaat het dat 15 van de 20 clubs City daarvoor stemmen. Er is weinig twijfel dat zo’n meerderheid kan gevonden worden. En dan hebben we het nog niet over de schadeclaims die zullen volgen.
Trumpiaans
Alsof het allemaal nog niet erg genoeg is, is de reactie van de club ronduit teleurstellend. De leiding blijft schermen met ‘onweerlegbare bewijzen’, maar waar blijven die? De onafhankelijke commissie die de zaak onderzocht, heeft ze blijkbaar niet gezien of van tafel geveegd. Als dat onterecht is, pak je toch zelf uit met je bewijzen?
Helaas, de strategie is ontkennen, beroep aantekenen en de zaak op de lange baan schuiven. En met rechtszaken een definitieve uitspraak zo lang mogelijk uitstellen.
De strategie van City is: niets toegeven, maar onverstoorbaar doorgaan. Heel trumpiaans, maar daarom – of juist daarom – niet verstandig. Was iets anders te verwachten? Toen de club door Uefa werd veroordeeld voor gelijkaardige feiten (maar in beroep ontsnapte omdat het Sporttribunaal In Lausanne de feiten als verjaard beschouwde) luidde de reactie: ‘We betalen nog liever 30 miljoen pond aan de vijftig beste advocaten van de wereld om Uefa nog tien jaar te vervolgen’.
De bazen van Manchester City zijn niet de minsten. President Khaldoon Al Mubarak is de de facto eerste minister van de Verenigde Arabische Emiraten. Hij wordt als de belangrijkste adviseur gezien van Mohammed bin Zayed Al Nahyan, de president van de VAE en de emir van Abu Dhabi. ‘Ons vertrouwen en opzet om onze onschuld te bewijzen is nog zo groot als bij de start van het onderzoek’, schreef hij in een brief.
CEO Ferran Soriano opperde ‘een samenzweringstheorie van de Premier League’. Waarom zou deze het eigen imago aan gruzelementen brengen en bovendien is dit het oordeel van een onafhankelijke commissie.
Pr-ramp
De stevige reactie kan niet verbazen. De inzet is dan ook veel groter dan de toekomst van een voetbalclub. Niks meer of minder dan de reputatie van de Verenigde Arabische Emiraten staat op het spel. Die ligt nu op de straatstenen. Dit is niet meer of minder dan een pr-ramp. En een autoritair regime als dat van de sjeiks is niet gewend zijn zin niet te krijgen, laat staan afgeschilderd te worden als bedriegers. ‘Er is een personificatie van de waarden van Abu Dhabi met de waarden van de City Football Club’, schreef David Conn, de legendarische journalist van The Guardian.
De krant refereerde aan een voorval uit 2015. Toen dreigden de VAE een wapenakkoord met het Verenigd Koninkrijk van vele miljarden te blokkeren als de toenmalige premier David Cameron zich niet harder opstelde tegenover de Moslim Broederschap. Er zouden dus wel weer eens handelsverdragen op het spel kunnen komen te staan. De VAE zijn de belangrijkste handelspartner van het Verenigd Koninkrijk in het Midden-0osten. De Emiraten investeren jaarlijks 35 miljard pond over het Kanaal.
Verloederd
Andy Burnham, de huidige Britse premier, liet al weten dat hij niet wil betrokken geraken in het dossier. Hij zou ‘het jammer te vinden als de huidige eigenaars van City zouden verdwijnen’. Later kwam hij op die woorden terug, om het te vermijden dat hij ervan beticht zou worden voor de sjeiks te rijden.
Burnham is een echte voetballiefhebber. Zijn club is (gelukkig voor hem) Everton, uit Liverpool. Hij was negen jaar burgemeester van Manchester en zag dat City het verloederde East Manchester herwaardeerde. Abu Dhabi pompte honderden miljoenen in de regeneratie van het oostelijke stadsdeel en creëerde duizenden banen. Het Commonwealth Stadium werd omgebouwd tot Etihad Stadium. Met het East Manchester Leisure Centre kreeg de buurt een zwembad en de club was partner bij de bouw van amusementsarena Co-op Live, een zaal met 23.500 plaatsen. Maar goede dingen doen, geeft je niet het recht vals te spelen.
Inquisitie
In plaats van zich te gedragen alsof ze het recht hebben om de kluit te belazeren, zouden de sjeiks beter de verantwoordelijkheid voor hun daden nemen, hun advocaten afzeggen, de straf aanvaarden en uitzoeken hoe ze de andere clubs kunnen compenseren. En bovenal zich verontschuldigen bij hun eigen supporters.
Het alternatief is ronduit onaantrekkelijk. Van nu af wordt elke persconferentie met de coach of een speler een soort van inquisitie met altijd dezelfde vragen. En elke match zal het woord ‘sham’ door het stadion zingen. Het is tijd dat de hoge heren uit Abu Dhabi bewijzen dat ze om het voetbal geven.
De clubleiders moeten zich ook realiseren dat er sinds 2006 in het VK zoiets bestaat als de Fraud Act. Er staat een gevangenisstraf op het presenteren van valse boekhoudkundige gegevens om met opzet winst te maken of verlies te vermijden.
