vrijdag, november 20

2. Scouse nostalgie

Pinterest LinkedIn Tumblr +

Abbey Road, Strawberry Fields, Let it Be en tientallen andere platen en songs, we verbinden dat moeiteloos met The Beatles. En we verbinden dat dan weer moeiteloos met Liverpool, de stad aan de Mersey, bekend om de Merseybeat.

Tegen het einde van de jaren zestig was Liverpool nog altijd een belangrijke havenstad. En niet enkel omwille van de Fab Four, maar ook en vooral omwille van zijn haven. Tot dan was het een van de grootste havens van de wereld. De stad leefde vooral van de trans-Atlantische verbinding met de Verenigde Staten en Canada. Het was gewoon de dichtste haven vanuit West-Europa. In moeilijke tijden was het – net als Antwerpen – een vertrekhaven voor duizenden migranten naar de Nieuwe Wereld. Het was een draaischijf voor de wereldhandel en in ieder geval de toegangspoort voor het katoen. Maar de veranderende handel en het containervervoer betekenden de stille dood van een wereldhaven. De toetreding van Groot-Brittannië in 1973 tot de EEG, de latere Europese Unie, werd de finale doodsteek. Liverpool lag plots aan de verkeerde kant van het land, over water ver weg van het Europese continent. Tegen het midden van de jaren tachtig gleed die ooit machtige haven af naar de zesde plaats binnen het Verenigd Koninkrijk.

Rond die tijd hielden ook de Beatles het voor bekeken en gingen elk hun eigen weg, weg van de stad waar ze waren opgegroeid en hun eerste grote successen in de Cavern Club hadden gevierd, na hun beginfase in het Duitse Hamburg. De Club sloot in 1973. En het is misschien wel tekenend voor de tijdsgeest dat in die tijd de punkscene hoogtij vierde.

Daardoor verbleekte vanaf het begin van de jaren zeventig het beeld van de stad; het werd een grauwe stad vol werkloosheid, want die duizenden havenarbeiders waren haast van de ene dag op de andere on the dole. Deze bij uitstek Ierse stad in het VK leek een vogel voor de kat. In West-Europa is dit verhaal niet zo gekend, omdat net in die periode Liverpool FC aan een van zijn beste periodes in zijn bestaan bouwde, met in de jaren 70 en 80 zeven Europese bekers en tien landstitels. Daarmee groeide Liverpool uit tot de succesvolste ploeg van Engeland. Manchester United komt enigszins in de buurt, maar moet toch de duimen leggen. De Londense clubs hinken qua trofeeën duidelijk achterop. De bitsige strijd tussen Man U en LFC geeft zelfs aanleiding tot leuke gesprekken binnen onze redactieploeg, maar de cijfers liegen niet, wat mijn mederedacteurs ook mogen beweren. Wedstrijden tussen die twee ploegen worden altijd op het scherp van de snede gespeeld, maar de term hate game is in Engeland niet gekend. Het is een uitvinding van … jawel, Vlaamse sportjournalisten die dat tot in den treure, maar totaal ten onrechte blijven herhalen.

O ja, je hebt ook nog Everton, dat andere clubje. Zo lijkt het wel, maar van negen landstitels, vijf bekers en een Europese titel kunnen veel ploegen alleen maar dromen. Zo slecht is dat niet voor de oudste ploeg van de stad.

Net in die jaren zeventig ben ik twee keer als toekomstige taalstudent tijdens de vakantie in Liverpool gaan werken. In de hoop goed Engels te leren, maar op de univ werd me aangeraden om zo snel mogelijk dat Scouse-accent achterwege te laten. Inwoners van Liverpool zijn Liverpudlians, maar iedere Engelsman kent hen als Scousers die Scouse spreken. Scouse komt van lobscouse, een eenvoudige zeemansstoofpot die nu als geuzennaam dient. Toch wel een speciale vorm van het Engels die zwaar werd beïnvloed door de ontelbare Ierse migranten. Zo wordt in het Scouse die moeilijke th eerder gewoon als d of t uitgesproken, wat het dan voor ons weer makkelijker maakt.

Mijn taak daar was meehelpen om kinderen uit de armere buurten tijdens de vakanties toch wat leuke tijd te bezorgen. Zo’n Belg was daarbij toch wel wat een eigenaardigheid. Op een vraag “Wher d’ya cum from” antwoordde ik netjes “From Belgium”, waarop die snaak in zijn onvervalst Scouse zei: “Is dat firder dan Brighton?” Ja, aardrijkskunde is nooit het sterkste vak van de Engelsen gebleken.

Toch een leuke tijd. En voetbal gezien, met onder andere de historische Charity Shield op 10 augustus 1974 tussen Liverpool en Leeds United, waar – schande, o schande – zowel Billy Bremner als Kevin Keegan van het heilige veld van Wembley werd gestuurd. De kranten vonden dat belangrijker dan het wereldnieuws. Zoals je hier kunt lezen.

Minder leuk was het feit dat net een aantal hooligans tijdens het Heizeldrama uit die wijk kwam. Samen met het Hillsborough vormen ze om verschillende redenen twee zwarte bladzijden in de geschiedenis van LFC. Ik vraag me daarbij nog steeds af of de verpaupering van enkele arbeiderswijken, zoals deze waar ik heb gewerkt, mee aan de basis heeft gelegen van wat er in Brussel is gebeurd. Toch hou je telkens weer de adem in wanneer The Kop You’ll Never Walk Alone aanheft. Zij zouden eigenlijk het alleenrecht op die song moeten hebben.

Het was dan ook moeilijk kiezen toen in mei 1976 de Reds naar Brugge kwamen. Die dag van toen kun je moeilijk vergeten, net als het feit dat je na de wedstrijd onder de tribunes gewoon een bak bier kon kopen die je dan rustig met je vrienden op de tribune kon opdrinken. Ik juichte voor Lotte, maar ook voor Keegan. Ik zag mijn twee favoriete keepers: Clemence  en Jensen.

Liverpool, voor mij is het pure nostalgie.

(Eigen transcriptie van het Scouse –  mijn foto’s dateren uit 1974 en werden in Croxteth/Liverpool genomen)

MORGEN: Julien Cools

Share.

About Author

Paul Catteeuw (1956) bekijkt voetbal vanuit de tribune achter het doel. Hij houdt zo de vinger aan de pols voor wat naast de zijlijn gebeurt en probeert om er dwars doorheen te kijken. Soms vol nostalgie, soms vol verwondering, maar meestal met een vleugje ironie.

Comments are closed.