Precies twintig jaar geleden maakte de Spanjaard Isaac Gálvez in de zesdaagse van Gent een dodelijke val. Dit traumatisch moment is een donker hoofdstuk in de geschiedenis van dit evenement dat dinsdag in het Kuipke weer begint.
Mensen die de eerste keer naar een zesdaagse gaan, begrijpen niet waarom er in dit soort wedstrijden niet meer ongevallen gebeuren. Rond zesdaagsen hangt van oudsher de geur van volksvermaak, maar dat neemt niet weg dat de atletische prestaties die renners leveren enorm zijn en dat die inspanningen vaak worden onderschat. Omdat het tempo waanzinnig hoog ligt en de baan relatief klein is, zijn de risico’s groot. Zo groeiden bijvoorbeeld dernywedstijden de laatste jaren uit tot een gigantisch succes. Gangmakers en renners zorgden telkens weer voor een wervelende show. Niet zelden stormen drie renners op een lijn met een snelheid van meer dan 75 kilometer per uur de laatste ronde in. Als er dan iets misgaat, zijn de gevolgen dramatisch.
Ook ploegkoersen, de koninginnendiscipline van zesdaagsen, zijn in wezen een levensgevaarlijke onderneming. Daarin worden er snelheden gehaald van rond de 55 kilometer per uur en moet je tijdens de aflossing in een kluwen van andere renners je ploegmaat zien te vinden. Stuurvaardigheid en een fenomenaal reactievermogen zijn de absolute voorwaarden om overeind te blijven. Ook al omdat er in volle inspanning geregeld uitwijkmanoeuvres gebeuren. Er rijden op dat moment 24 renners op een 166 meter lage baan. Dat zal ook dit jaar weer het geval zijn.
Een kreet van afschuw
Twintig jaar geleden maakte de Spanjaard Isaac Gálvez een fatale val op de voorlaatste dag van de zesdaagse van Gent. Na een contact met Dimitri De Fauw, tijdens de tweede ploegkoers van de avond, werd Gálvez tegen de balustrade gekatapulteerd en bleef vervolgens roerloos liggen.
Als bezoeker van de Gentse zesdaagse zag ik het voor mijn ogen gebeuren. Gálvez bewoog eerst nog zijn benen en heel even leek het nog mee te vallen. Maar toen de dokter eensklaps begon te reanimeren, ontstond er eerst een kreet van afschuw en vervolgens een akelige stilte in het Kuipke.
De ruim vierduizend toeschouwers die op dat moment nog aanwezig waren, keken machteloos naar het werk dat de hulpverleners verrichtten. De Duitse wielrenner Christian Grassmann zat in zijn cabine te huilen als een klein kind, Gálvez’ ploegmaat Juan Llaneras ijsbeerde rusteloos op en neer, de gsm in de hand. Na een kwartier was de MUG van het Universitair Ziekenhuis van Gent ter plaatse, maar de reanimatie ging ondertussen verder.
Stil en sereen
Nooit in een lange carrière maakte ik zo’n beklemmende en angstige sfeer mee als in die momenten. Meer dan een halfuur duurde de reanimatie van Isaac Gálvez. Op een gegeven moment werd de hartmassage rond hem met dekens afgeschermd. Maar vanaf de tribune hadden de mensen een pijnlijk zicht op de verwoede pogingen van de hulpverleners om het leven van de Spanjaard te redden. Uiteindelijk werd hij voorzichtig op de draagberrie gelegd. Terwijl Gálvez naar de ziekenwagen werd gebracht, ging de reanimatie verder.
Het was een hallucinant, ijzingwekkend beeld. De ernst van de situatie was op dat moment iedereen al lang duidelijk. Llaneras liep de hulpverleners achterna, sommige toeschouwers werden onwel, iemand van het organisatiecomité had zelf hartklachten en moest, in een nieuwe opstoot van paniek, worden behandeld en naar het ziekenhuis worden gebracht. Toen de inrichters lieten horen dat ze in samenspraak met de renners hadden besloten de wedstrijd stil te leggen, applaudisseerde het publiek. Om vervolgens stil en sereen het Sportpaleis te verlaten.
Een editie zonder winnaars
Nooit werd de relativiteit van de sport (en van het leven) meer geaccentueerd dan op dat schokkend ogenblik. Hier en daar liet iemand de tranen de vrije loop. In het Citadelpark rond het Kuipke stonden enkele mensen stil en staarden wezenloos voor zich uit. Op weg naar het ziekenhuis overleed Isaac Gálvez, 31 jaar en sinds enkele weken getrouwd. De organisatoren besloten de wedstrijd helemaal stop te zetten. Op het palmares van de Gentse zesdaagse zal de editie van 2006 voor altijd leeg blijven.
Allicht zal er ook nu, twintig jaar later, nog aan dat trauma worden gedacht. Zeker door die mensen die elk jaar naar dit evenement afzakken. Ze zullen zich Gálvez, toen met Llaneras wereldkampioen ploegkoers, herinneren als een renner die zijn snelheid voor vuurwerk zorgde en zich definitief in de top van het wereldje wilde hijsen. Tot die fatale val, tijdens de ploegkoers, op 26 november 2006, even na middernacht.
Na de begrafenis en een herdenking in 2007 trok zijn echtgenote Davina zich helemaal uit de publiciteit terug. In het Kuipke, waar een gedenkplaat voor Isaac werd onthuld, is ze nooit meer geweest. En in de documentaire die over 100 jaar Gentse zesdaagse werd gemaakt kwam zij, in tegenstelling met zijn vader en zijn zus, niet in beeld.
Een nieuw drama
Het ongeluk van Isaac Gálvez liet bij velen sporen na en zorgde drie jaar later voor een nieuw drama. Dimitri De Fauw, wiens stuur was verstrengeld geraakt met dat van Gálvez, kon dat drama niet plaatsen. Ofschoon er hem geen enkele schuld trof en hem dat door iedereen werd gezegd. Hij stapte in 2009 uit het leven.
Dimitri De Fauw was elk jaar een smaakmaker in de Gentse zesdaagse, ook al had hij nooit echt de top gehaald. Met zijn explosiviteit en indrukwekkende dijen viel hij op in de nevennummers. Hij deed het Kuipke op zijn grondvesten daveren toen hij telkens weer de snelste baanronde reed en met een snelheid van 75 kilometer per uur over de baan suisde, met macht en panache, als een Tarzan op twee wielen.
De carrière van Dimitri De Fauw lag bezaaid met veel hindernissen. Zijn loopbaan als wegrenner gaf hij op; twee seizoenen bij Quick-Step leverden te weinig resultaten op. Hij zou later aanzien worden als de anonieme renner die getuigde over georganiseerd dopinggebruik binnen de ploeg, een bekentenis die aangedikt bleek. Na zijn betrokkenheid bij de ongelukkige val van Isaac Gálvez kon hij nooit meer genieten. Hij tuimelde in een depressie; hij bleef zichzelf verwensen, ook al probeerde iedereen dat schuldgevoel uit zijn hoofd te praten.
In de Zesdaagse van Grenoble van 2009 leek Dimitri De Fauw er weer bovenop te komen. Hij etaleerde weer de snedigheid die hem vroeger zo kenmerkte. Maar hij kon zich aan die prestatie niet optrekken en stapte een paar dagen later uit het leven. Te veel spookte er door zijn hoofd. Te veel om nog verder te leven. Dimitri De Fauw werd amper 28 jaar.
De Gentse Winterfeesten
Het zesdaagsencarrousel draait intussen verder, ook al zijn een aantal organisaties een stille dood gestorven. Vooral dan in Duitsland, lang het mekka van deze discipline, waar plat vertier te lang de bovenhand nam op het sportieve. De Zesdaagse van Gent is een buitenbeentje, een wintereditie van de Gentse Feesten die telkens weer lang op voorhand uitverkocht is. Lindsay De Vilder en Fabio Van den Bossche zullen op zoek gaan naar een tweede opeenvolgende overwinning. De afscheidnemende Jasper De Buyst is samen met Jules Hesters (die de voorbije drie jaar op het podium stond, maar nooit kon winnen) een geduchte concurrent. Outsiders zijn Robby Ghys en de Nederlander Martin Havik, een uitmuntende ploegkoerser.
Zes dagen lang, van 17 tot 22 november, wordt er in het Kuipke een compact en gevarieerd programma aangeboden. Maar in feite is dat niet meer dan een lange voorloper op de finale, een ploegkoers van net geen uur. Telkens weer valt daar de beslissing in de laatste tien minuten. Doorgaans wint dan de sterkste ploeg, al werden er in het verleden weleens afspraken gemaakt. Nu er amper nog een paar zesdaagsen op de kalender zijn overgebleven, ligt dat moeilijker. Zeker in Gent met zijn echt kennerspubliek.
